GUOVDDÁŠ LÁHKAÁSAHUSAT
SISDOALLU
Láhka
njuoskaguliid gávppašeami birra.
§ 1. Njuoskaguolli mearkkaša dán lágas guliid (dárkileappot
sallihiid/silddiid, ...
§ 2. Gonagas sáhttá mearridit ahte ii galgga leat lohpi
buvttadit, ...
§ 3. Gullevaš
departemeanta sáhttá dán lága § 2 vuođul ...
§ 4. Dakkár vuovdinorganisašuvnnas, mii dohkkehuvvo § 2 vuođul,
galget ...
§ 5. Vuostáiváldinvejolašvuođaid geažil, dahje
sállašiid ...
§ 6. Dakkár vuovdinorganisašuvdna, mii lea dohkkehuvvon § 2
vuođul, sáhttá ...
§ 6a. Máksimis dakkár buktagiid ovddas, mat leat buktojuvvon
vuostáiváldái ...
§ 7. Dakkár vuovdinorganisašuvdna, mii lea dohkkehuvvon § 2
vuođul, ...
§ 7a. (Fámuhuhttojuvvon juovlamánu 4. b. 1992-mannosaš
lágain nr. 124.)
§ 8. Jus dakkár mearrádus dahkkojuvvo, mii guoská § 2:i,
sáhttá ...
§ 9. Son gii eaktodáhtolaččat dahje váruhemet
rihkku ...
§ 10. (Fámuhuhttojuvvon suoidnemánu 11. b. 1986-mannosaš
lágain nr. 51.)
§ 11. Dát láhka biddjojuvvo fápmui ođđajagimánu 1.
b. 1952.
Láhka
njuoskaguliid gávppašeami birra.
Gč.
juovlamánu 18. b. 1970-mannosaš lága nr. 91. - Gč. ovddeš
geassemánu 18. b. 1938-mannosaš lága nr. 14 oktan golggotmánu 3. b.
1947-mannosaš lasselágain, geassemánu 25. b. 1948-mannosaš lasselágain nr. 11,
geassemánu 30. b. 1949-mannosaš lasselágain nr. 3 ja geassemánu 29. b.
1951-mannosaš lasselágain nr. 31.
§ 1. Njuoskaguolli mearkkaša dán lágas guliid
(dárkileappot sallihiid/silddiid, šealggoreavvasiid ja skálžoealliid) ja vel
daid osiid ja liigebuktagiid.
Gonagas sáhttá mearridit ahte láhka ollásit dahje muhtumassii maiddái galgá
guoskat fállážiidda ja bleahkkaguliide (áhkáriidda) ja daid osiide ja
liigebuktagiidda.
Rievdaduvvon
cuoŋománu 29. b. 1959-mannosaš lágain nr. 5 ja guovvamánu 14. b.
1964-mannosaš lágain.
§ 2. Gonagas sáhttá mearridit ahte ii galgga
leat lohpi buvttadit, vuovdit ja oastit dahje olgoriikii fievrridit
njuoskaguliid nu mo namahuvvon § 1:s dahje dain ráhkaduvvon buktagiid – gos dal
de guolit ležžet bivdojuvvon – jus njuoskaguliin ii leat guolásteaddjiid
vuovdinorganisašuvdna vuosttamužžan gávppašan dahje dohkkehan gávppašeami, man
njuolggadusaid gullevaš departemeanta lea dohkkehan. Dohkkehuvvon
vuovdinorganisašuvnna vuovdin rehkenastojuvvo vuosttamuš gávppašeapmin.
Vuosttamuš gávppašeapmin adnojuvvo maiddái dat go fanaseaiggát, bivdduseaiggát dahje eará
mieleaiggát badjelasas váldá njuoskaguoli dahje mávssu njuoskaguolis, mii lea
bivdojuvvon oasse- dahje proseantaeavttuin.
Dakkár
gielddus sáhttá maiddái mearriduvvot gustot riikii buktojuvvon ealli guollái
dahje eará varas njuoskaguollái, dás maiddái dakkár njuoskaguollái maid leat
buktán gáddái olgoriikka guolástanfatnasis. Dat sáhttá maiddái mearriduvvot
gustot buvttaduvvon njuoskaguollái maid
leat buktán gáddái olgoriikka guolástanfatnasis.
Dán lágas vuolgán mearrádusat sáhttet maiddái gáržžiduvvot gustot dušše dihto
guollešlájaid njuoskaguollái, mii lea bivdojuvvon, gáddái buktojuvvon dahje
hámmanii buktojuvvon dihto guovlluin. Dakkár mearrádusat sáhttet maiddái
ráddjejuvvot dihto áigodagaide ja dihto márkaniidda.
Dát láhka ii cakka iežas sállaša buvttadeami. Gonagas sáhttá mearridit
ahte njuoskaguoli maid guolásteaddji ieš
lea buvttadan, ja dakkár guoli buktagiid gávppašeapmi ja olgoriikii
fievrrideapmi sáhttá čađahuvvot dušše dalle go njuoskaguolli ja
buktagat, nu mo namahuvvon, leat ostojuvvon vuosttamuš gávppašeamis
vuovdinorganisašuvnna bokte dahje vuovdinorganisašuvnna dohkkehemiin nu mo
namahuvvon vuosttas lađđasis.
Dan válddi mii dán lága vuođul lea addojuvvon dohkkehuvvon
vuovdinorganisašuvdnii, sáhttá organisašuvdna sirdit guovtti dahje eanet
dohkkehuvvon vuovdinorganisašuvnnaid oktasašorgánii. Oktasašorgánas galget leat
njuolggadusat maid gullevaš departemeanta lea dohkkehan.
Rievdaduvvon
geassemánu 29. b. 1956-mannosaš lágain nr. 9, cuoŋománu 29. b.
1959-mannosaš lágain nr. 5, guovvamánu 14. b. 1964-mannosaš lágain ja
geassemánu 10. b. 1977-mannosaš lágain nr. 63.
§ 3. Gullevaš departemeanta sáhttá dán lága §
2 vuođul dohkkehit guolásteaddjiid vuovdinorganisašuvnnaid njuolggadusaid
go guolásteaddjit dahje fanas- dahje bivdduseaiggádat sáhttet searvat
miellahttun njuolgga lahttuvuođain dahje lahttuvuođain fanasveaga
bokte, báikkálaš vuovdinorganisašuvnna bokte dahje fágalaš
guolásteaddjiidorganisašuvnna bokte ja go vuovdinorganisašuvdna lea vuođđuduvvon
ráddjejuvvon ovddasvástádusain ja molsašuddi lahttologuin.
Vuovdinorganisašuvnna
njuolggadusain galget leat mearrádusat čuovvovačča birra:
Vuovdinorganisašuvdna
galgá sáhttit gáibidit divada buot njuoskaguliid ja daid buktagiid vuosttamuš
gávppašeamis, maiguin § 2 vuođul gávppašuvvo organisašuvnna bokte dahje
organisašuvnna dohkkehemiin, ja mii gullá vuovdinorganisašuvnna doibmii. Dát
guoská maiddái njuoskaguollái mii lea buvttaduvvon § 2 njealját lađđasa
vuođul. Organisašuvnna ovddastangoddi mearrida divada ja departemeanta dan
fas dohkkeha. Divatmearrádusat galget boahtit ovdan vuovdinorganisašuvnna
njuolggadusain ja gávpenjuolggadusain.
Rievdaduvvon
juovlamánu 4. b. 1992-mannosaš lágain nr. 124.
§ 4. Dakkár vuovdinorganisašuvnnas, mii
dohkkehuvvo § 2 vuođul, galget leat gávpenjuolggadusat mat sisttisetdollet
organisašuvnna dábálaš vuovdineavttuid. Oastit galget geatnegahttit iežaset čuovvut
vuovdinorganisašuvnnaid mearrádusaid.
Rievdaduvvon
geassemánu 19. b.1969-mannosaš lágain nr. 54, cuoŋománu 2. b.
1976-mannosaš lágain nr. 13, geassemánu 21. b. 1985-mannosaš lágain nr. 78 ja
juovlamánu 4. b. 1992-mannosaš lágain nr. 124 (fápmui biddjojuvvon ođđajagimánu
1. b. 1998 čakčamánu 19. b. 1997-mannosaš resolušuvnna nr. 1012 vuođul).
§ 5. Vuostáiváldinvejolašvuođaid geažil,
dahje sállašiid jierpmálaš ávkkástallama geažil, sáhttá vuovdinorganisašuvdna
mii lea dohkkehuvvon § 2 vuođul, mearridit gaskaboddasaš guolástangildosa
dahje guolástangáržžidemiid. Gildosa ja gáržžidusaid sáhttet ráddjet muhtun
guovlluide, muhtun bivddusluohkáide ja eará oasseváldi joavkkuide dahje muhtun
guollešlájaide. Bivdingildosat ja gáržžidusat mat čuhcet guolásteapmái
Ruonáeatnama, Islándda, Jan Mayena, Fearasulluid, Guovžasullo, Svalbárdda dahje
eará gáidosat mearraguovlluin, dahje mat čuhcet fatnasiidda main lea
bivdinlohpi daid lágaid vuođul, mat gusket guolásteapmái trolain, sáhttet dušše
biddjojuvvot doibmii Gonagasa dohkkehemiin.
Hálddašanlága kapihtal VII ii galgga geavahuvvot mearrádusain mat leat
dahkkojuvvon vuosttas lađđasa vuođul.
Rievdaduvvon
geassemánu 19. b. 1969-mannosaš lágain nr. 54 ja cuoŋománu 2. b.
1976-mannosaš lágain nr. 13.
§ 6. Dakkár vuovdinorganisašuvdna, mii lea
dohkkehuvvon § 2 vuođul, sáhttá gáibidit fatnasiid doalvut sállašiid mat
gusket organisašuvnna doibmii, dihto oastiide ja dihto geavaheapmái, go dát
orru leamen dárbbašlaš čađahit gávppi eanemusat gánnáhahttin
guolásteaddjiide, dahje njuovžilit čađahit guolásteami,
vuostáiváldima, buvttadeami ja viidáset gávppašeami, dás maiddái
varasguolleháhkama sisriikii.
Gonagas sáhttá addit gullevaš departementii válddi geatnegahttit
vuovdinorganisašuvnna mii lea dohkkehuvvon § 2 vuođul, gozihit ahte
sállašat mannet dihto geavaheapmái.
Hálddašanlága
kapihttalat V ja VII eai galgga geavahuvvot mearrádusain mat leat dahkkojuvvon
vuosttas lađđasa vuođul.
Rievdaduvvon
geassemánu 19. b. 1969-mannosaš lágain nr. 54 ja juovlamánu 4. b. 1992-mannosaš
lágain nr. 125 (fápmui biddjojuvvon ođđajagimánus 1994).
§ 6a. Máksimis dakkár buktagiid ovddas, mat
leat buktojuvvon vuostáiváldái nu ahte oktage § 2 vuođul dohkkehuvvon
vuovdinorganisašuvnna mearrádus lea rihkkojuvvon, sáhttá organisašuvdna buot
dahje oasi gáibidit máksojuvvot dahje duoguštit ja geavahit dan haddedássemin,
dahje haddedoarjjan ja fievrridandoarjjan go lea sáhka lobálaččat
buktojuvvon sállašiin. Sumit maid gáibidit máksojuvvot dahje duoguštit,
ráddjejuvvojit dan lobihis vuoittu sturrosažžan, maid vuovdi lea dinen lobihis
daguinis. Dán paragráfas namahuvvon mearrádusat leat bođumearrádusat
hálddašanlága vuođul.
Lasihuvvon
cuoŋománu 2. b. 1976-mannosaš lágain nr. 13.
§ 7. Dakkár vuovdinorganisašuvdna, mii lea
dohkkehuvvon § 2 vuođul, galgá gozihit ahte dán lága mearrádusat ja
láhkaásahusat mat leat addojuvvon dán lága vuođul, čuvvojuvvojit.
Dárkkistus guoská maiddái njuoskaguollái mii buktojuvvo gáddái, dás maiddái dan
njuoskaguollái, mii sirdojuvvo guolástusfatnasis nuppi fatnasii dahje
sirdojuvvo guollebiebmamii dahje mearradollui, gávppašeami haga.
Departemeanta sáhttá addit láhkaásahusaid dárkkisteami birra, mii čađahuvvo
vuosttas lađđasa vuođul, dás maiddái njuolggadusaid guollevuostáiváldi
fitnodagaid dakkár girjema birra mii guoská álgoávdnasiid vuostáiváldimii ja
mas leat dárkilis dieđut guollešlájaid, sálašhivvodaga, bivdoguovllu ja
dakkáraččaid birra.
Lasihuvvon
ođđajagimánu 19. b. 1990-mannosaš lágain nr. 2, rievdaduvvon juovlamánu
4. b. 1992-mannosaš lágain nr. 124 (paragráfalohku lea rievdaduvvon § 7 b:s),
geassemánu 15. b. 2001-mannosaš lágain nr. 51.
§ 7a. (Fámuhuhttojuvvon juovlamánu 4. b.
1992-mannosaš lágain nr. 124.)
§ 8. Jus dakkár mearrádus dahkkojuvvo, mii
guoská § 2:i, sáhttá gullevaš departemeanta addit daid lassemearrádusaid, mat
dárbbašuvvojit dan čuovvuma čađaheapmái ja goziheapmái. Gullevaš
departemeanta sáhttá maiddái addit mearrádusaid daid vuovdinorganisašuvnnaid
rehketdoaluid dárkkisteami birra ja gáibidit daid statistihkalaš dieđuid,
maid atná dárbbašlažžan.
Jus
mearrádusat dahkkojuvvojit § 2 nuppi lađđasa dahje § 7 nuppi lađđasa
vuođul, de sáhttet biddjojuvvot sierra eavttut, ee. addojuvvot mearrádusat
dárkkistanjuhkosiid birra main leat eiseválddiid ja iešguđetlágan
gávppašan- ja geavaheaddjiid beroštumiid ovddasteaddjit.
§ 9. Son gii eaktodáhtolaččat dahje
váruhemet rihkku dán lága vuođul addojuvvon mearrádusaid dahje dasa
váikkuha, sáhkohallá. Go giige rihkku mearrádusa mii lea addojuvvon § 7 nuppi
lađđasa vuođul, de sáhttá sáhkohallat dahje dubmehallat
giddagassii čohkkát gitta 6 mánnui, dahje gitta 2 jahkái jus leat
erenoamáš čavgejeaddji dilit, jus mearrádusas jo ii čuččoš
ahte ii ráŋggáštuvvo giddagassii.
Lága
rihkkun adnojuvvo rihkkumuššan. Geahččaleapmi ráŋggáštuvvo
seamma láhkai go ollašuhttojuvvon rihkkun.
Rievdaduvvon
geassemánu 15. b. 2001-mannosaš lágain nr. 51.
§ 10.
(Fámuhuhttojuvvon suoidnemánu 11. b. 1986-mannosaš lágain nr. 51.)
§ 11. Dát
láhka biddjojuvvo fápmui ođđajagimánu 1. b. 1952.
Mearrádusat mat leat addjovvon geassemánu 18. b. 1938-mannosaš gaskaboddasaš
lága vuođul njuoskaguliid gávppašeami birra oktan maŋŋelat
rievdaduslágaiguin leat ain gustomin, jus dat eai gokko ge šattaš vuostálagaid
dán lága mearrádusaiguin, dassážiigo dat fámuhuhttojuvvojit dahje lonuhuvvojit
mearrádusaiguin mat leat addojuvvon dán lága vuođul.
