INNHALD

Innan dei reviderte områda er det påpeikt eit avvik:

Granvin herad har ikkje organisert fysioterapiteneste som sikrar at pasientane på Granvin sjukeheim får naudsynt behandling og oppfølging.

Fylkeslegen har gitt følgjande merknader:

• Rutinar for dokumentasjon av behandling og endringar i helsetilstanden kan innebere risiko for svikt.
• Skriftlege vedtak om tildeling av tenester gir ikkje alltid rett informasjon

Dato: 25. april 2000

Formålet med tilsynet er todelt: For det første å bidra til kvalitetsutvikling. For det andre å vurdere korleis verksemda oppfyller krav som følgjer av lover og forskrifter for helsetenesta.

Tilsynet omfatta mellom anna:

• om internkontroll i verksemda er formålstenleg og dekkjande.
• om aktivitetar blir utførte slik dei er framstilte skriftleg og muntleg.
• om verksemda når måla sine og driv verksemda innanfor rammene som styresmaktene har sett.

Tilsynet blei gjennomført ved gransking av dokument, ved intervju, synfaring ved Granvin sjukeheim og verifikasjonar, jfr punkt 6. Rapporten omhandlar avvik og merknader som blei avdekte ved tilsynet.

Avvik er definert som mangel på oppfylling av krav som styresmaktene stiller.

Merknad er tilhøve som ikkje blir omfatta av definisjonen for avvik, men der tilsynet med utgangspunkt i krav som styresmaktene har sett, avdekkjer potensial for betring.

• Granvin herad byggjer ny sjukeheim. Heradet har planlagt å ta denne i bruk den 7. desember 2000. "Den gamle" sjukeheimen blei bygd for ca. 40 år sidan og tilfredsstiller ikkje dagens krav.

• Tenestene på sjukeheimen og heimetenesta er integrerte. Kommunen har ein fast lege, kommunelege I, og for tida har dei også turnuskandidat. Kommunelege I har god oversikt og kjennskap til pasientane både i heimetenestene og på sjukeheimen.

• Aktuelle lover og forskrifter:
• Lov av 30. mars 1984 nr 15 om statleg tilsyn med helsetenesta (tilsynslova)
• Lov av 19. november 1982 nr 66 om helsetenesta i kommunane (kommunehelsetenestelova)
• Lov av 13. juni 1980 nr 42 om legar (legelova)
• Lov om behandlingsmåten i forvaltningssaker av 10. februar 1967 (forvaltningslova)
• Lov av 25. september 1992 nr 107 om kommunar og fylkeskommunar (kommunelova)
• Forskrift av 17. mars 1989 nr 277 om leges og helseinstitusjons journal for pasient (journalforskrifta)
• Forskrift av 14. november 1988 nr 932 for sjukeheim og buform for heildøgns omsorg og pleie (sjukeheimsforskrifta)
• Forskrift av 27. februar 1997 nr 358 om kvalitet i pleie og omsorgstenestene (kvalitetsforskrifta)

Korrespondanse mellom Granvin herad og Fylkeslegen.

• Dokumentasjon frå Granvin herad, jfr vedlegg 1.
• Verifikasjonar, jfr punkt 6.

• Internkontroll
  - Lov om statleg tilsyn med helsetenesta av 30. mars 1984 nr 15, § 3.
  - Forskrift om kvalitet i pleie og omsorgstenestene av 27. februar 1997 nr 358, § 3.
• Saksbehandling ved tildeling av tenester og ved avslag på søknad om tenester.
  - Lov om behandlingsmåten i forvaltningssaker av 10. februar 1967.
  - Lov om helsetenesta i kommunane av 19. november 1982 nr 66, § 2-1 og § 2-4, jfr §§ 1-1 og 1-3.
  - Lov om kommunar og fylkeskommunar av 25. september 1992 nr 107, § 23.
• Dekking av grunnleggjande behov.
  - Lov om helsetenesta i kommunane av 19. november 1982 nr 66, §§ 1-1 og 2-1, jfr § 1-3, 3-3 og § 6-3, tredje ledd.
  - Forskrift om kvalitet i pleie- og omsorgstenestene av 27. februar 1997 nr 358 , § 1 og § 3
  - Forskrift for sjukeheim og buform for heildøgns omsorg og pleie av 14. november 1988 nr 932.
  - Lov om legar av 13. juni 1980 nr 42, § 43.
  - Forskrift om leges og helseinstitusjons journal for pasient av 17. mars 1989 nr 277.

Melding om tilsyn blei sendt til Granvin herad 14. januar 2000. Dokumentasjon som Fylkeslegen ba om, blei motteken på fylkeslegekontoret 14. februar 2000. Framlegg til program blei oversendt heradet 25. februar 2000. Endeleg program blei sendt 8. mars 2000.

I opningsmøtet 30. mars blei det gitt informasjon frå Fylkeslegen om formålet med og gjennomføringa av tilsynet. Det blei gjennomført sju intervju, synfaring ved Granvin sjukeheim og verifikasjonar, jfr punkt 6. I sluttmøtet ga Fylkeslegen ei oppsummering og presentasjon av resultat. I vedlegg 2 er det gitt eit oversyn over deltakarane ved tilsynet.

Heradet har eit standard søknadsskjema for søknad om heimesjukepleie, heimehjelp, plass i sjukeheim, trygdebolig m.v.

Ein søknad og fire vedtak om heimesjukepleie som blei fatta i 1998 (søknad og vedtak), 1999 (2 vedtak) og 2000 (eit vedtak) blei verifiserte. To av vedtaka (frå 1998 og 1999) er heimla i Lov om sosiale tjenester § 4-2 a). Dei to andre vedtaka er heimla i Lov om helsetenesta i kommunane, men viser ikkje til den aktuelle paragrafen i lova. I vedtaka er det opplyst at klageinstans er Granvin helse- og sosialutval og at klagefristen er tre veker.

Fire søknader og vedtak om plass i sjukeheim blei verifiserte.

Alle søkjarane fekk tildelt den omsøkte tenesta (korttids- eller langtidsplass). Vedtaka var grunngitt i pasienten sin helsetilstand og behov for pleie. Saksbehandlingstida var inntil tre veker.

Vedtaka er heimla i Lov om helsetenesta i kommunane, men viser ikkje til den aktuelle paragrafen i lova. I vedtaka er det opplyst at klageinstans er Granvin helse- og sosialutval og at klagefristen er tre veker.

Siste avslag på søknad om plass på sjukeheim blei gitt 26. februar 1998.

Fem pasientjournalar og kardex blei verifiserte. Det blei sett etter om journalane oppfyller krav til journalføring, jfr legelova § 43 og journalforskrifta § 5, § 6 og § 7.

Innkomstdato og innkomststatus er regelmessig ført i journalane. Innkomststatus er ført inntil 3 månader etter at pasienten blei innlagt i sjukeheimen. Årleg status for langtidspasientar er ikkje alltid ført. Det er ført fortløpande journalnotat om aktuelle problemstillingar.

Diagnose ført i kardex samsvarer med diagnose i pasientjournal. Lege har ikkje alltid signert medikamentkort i kardex ved forskrivning, endring eller seponering av legemiddel. Lege har ikkje signert medikamentkort ved overføring frå eit kort til eit anna.

4 "pasientmapper" og kardex for pasientar i heimesjukepleien (27 pasientar) blei verifiserte.

Eit av fire medikamentkort var signert av lege. Kardex for 15 av 27 pasientar var ikkje oppdatert dei siste 5 månadene.

Det blei lagt fram følgjande permar som omhandla kvalitetssystem for pleie- og omsorgstenesta i Granvin herad:

• "Kvalitetssikring prosedyrar" og "Kvalitetssystem helse- og sosial". Permane inneheldt element av systemdelen, versjon 10.06.99 og framlegg til nokre skriftlege prosedyrar. Systemet var påbegynt, men ikkje fullstendig. Innhaldet var det same i begge permane.
• "Arbeidsoppgåver for tilsynslege ved Granvin sjukeheim", datert 9. september 1996.
• "Prosedyreperm for legemiddelhandtering", prosedyrane var signerte, men ikkje daterte.
• "Prosedyreperm ved dødsfall i Granvin herad", datert 19. august 1997.
• "Internkontroll-steg for steg" som inneheld HMS for pleie- og omsorgsavdelinga i Granvin herad
• "Publikasjoner fra Arbeidstilsynet – lover, forskrifter, veiledninger m.m." og "Internkontrollhåndboken for Granvin herad – Helse – miljø – sikkerhet – Generell del", som inneheld regelverk og prosedyrar i tilknytning til HMS.

Følgjande observasjonar ligg til grunn for avviket:

• Det blei opplyst i intervju at heradet ikkje har avtale med fysioterapeut om fast fysioterapiteneste til bebuarane på Granvin sjukeheim.
• Det blei opplyst i intervju at dei pasientane ved Granvin sjukeheim som har behov for langvarig og omfattande fysioterapi får eit marginalt tilbod, eller at dei ikkje får naudsynt behandling og oppfølging.
• Pleiepersonalet får ikkje rettleiing som er naudsynt for å vidareføre opptrening og aktivisering.

Følgjande observasjonar ligg til grunn for merknaden:

• Det blei opplyst i intervju at lege er tilgjengeleg ved behov og at behandling som lege iverkset blir følgd opp.
• Ved verifikasjon av pasientjournalar ved i Granvin sjukeheim ( jfr. kapittel 6.2) gjekk det fram at innkomststatus var ført, men i enkelte tilfelle inntil 3 månader etter innkomstdato.
• Det er ført fortløpande journalnotat om aktuelle problemstillingar, men årleg status for langtidspasientar var ikkje alltid ført.
• Verifikasjon av kardex (sjukepleiardokumentasjon) på Granvin sjukeheim viste at lege ikkje alltid hadde signert medikamentkort ved forskrivning, endring eller seponering av legemiddel, eller ved overføring frå eit kort til eit anna. Praksis er ikkje i samsvar med den skriftlege rutinen for ordinering av legemiddel (tilsendt før tilsynet, jfr. vedlegg 1, dokument nr. 13)
• Verifikasjon av kardex for pasientane i heimetenestene ( jfr. punkt 6.3) viste at denne ikkje alltid var oppdatert. For 15 av 27 pasientar i heimesjukepleien var det ingen notat for dei siste fem månadene. Medikamentkort for pasientar kor heimesjukepleien har overteke ansvaret for legemiddelhandteringa, var ikkje alltid signert av lege.

Følgjande observasjonar ligg til grunn for merknaden :

• I dei skriftlege vedtaka om tildeling av tenester er det opplyst om feil klagefrist og enkelte vedtak om heimesjukepleie er fatta med heimel i Lov om sosiale tenester, jfr. verifikasjon i punkt 6.1.
• Vedtaka om sjukeheimsplass og heimesjukepleie viser til Lov om helsetenesta i kommunane, men ikkje til kva paragraf vedtaket er heimla i, jfr. punkt 6.1.
• Det blei opplyst i intervju at søknadene om heimesjukepleie og sjukeheimsplass blir behandla fortløpande. Det er ikkje ventetid for tildeling av tenester. Siste avslag på søknad om plass i sjukeheim blei gitt i 1998.

• Styrings- og informasjonshjulet for helse- og sosialtenesta i kommunane. Samanlikningstal for kommunane 1999, kommune nr. 1234, Granvin herad.
• Pleie- og omsorgstenestene 1999, heimetenester, avlasting og støttekontakt pr 31.desember.
• Pleie- og omsorgstenestene 1999, sjukeheim, aldersheim og andre buformer med heildøgns pleie og omsorg pr 31. desember.
• Pleie- og omsorgstenestene 1999, samla oversikt over personale i pleie- og omsorgstenestene.

Dokumentasjon motteke frå Granvin herad i ekspedisjon av 9. februar 2000:

• Årsmelding 1998 for Granvin herad
• Målsetting helse-og sosialetaten/pleie-og omsorg
• Plan for pleie-og omsorgstenesta 1999-2002
• Utkast til årsmelding 1999 for Granvin pleie-og omsorg
• Gjeldande organisasjonskart frå internkontrollperm
• Administrasjonsutvalsak 47/99 om organisering pleie- og omsorg.
• Stillingsbeskriving pleie-og omsorgsleiar, avdelingssjukepleiear sjukeheimen, avdelingssjukepleiar ved open omsorg, hjelpepleiar, assistent, heimehjelp
• Kvalitetssystem for Granvin herad, med prosedyrer mottak ny pasient i sjukeheimen, tildeling av korttidsplass i sjukeheimen, tildeling av heimehjelp, tildeling av heimesjukepleie
• Protokoll for administrative vedtak
• Standardskriv om klagerett
• Informasjon til pårørande
• Betalingssatsar for heimehjelp
• Prosedyreperm for legemiddelhandtering
• Arbeidsoppgåver for tilsynslegen Granvin sjukeheim med forskrift om journalføring
• Kvalitetssystem for Granvin herad, enkelte prosedyrar for pleie- og omsorgstenesta
• Opplæringsplan for Granvin herad og handlingsplan for helse-og sosialpersonell
• Liste med tilsette i pleie- og omsorgstenestene i Granvin herad

Til stades frå Fylkeslegen:
Harald Aasen, ass. fylkeslege, revisjonsleiar
Elisabeth Moen, fylkessjukepleiar
Anne Kristine Breivik, førstekonsulent, sekretær
Anne Grete Robøle, rådgjevar