INNHALD

Samandrag
1. Innleiing
2. Skildring av verksemda
3. Dokumentunderlag
4. Gjennomføring
5. Reviderte område og funn
6. Deltakarar på revisjonsbesøket

Samandrag:
Systemrevisjonen omfatta:

Helsetenesta til asylsøkjarar, flyktningar og familieattforeina var avgrensa til følgjande område:

• Tuberkulosekontroll
  - Av asylsøkjarar under opphald i i ordinere asylmottak
  - Av busette overføringsflyktningar og familieattforeina frå land med høg førekomst av tuberkulose
• Naudsynt helsehjelp og helseundersøking ved behov
  - Til asylsøkjarar under opphald i ordinere mottak
  - Til busette overføringsflyktningar og familieattforeina
•  Tilsynet med miljøretta helsevern

Kommunen har arbeidd ut smittevernplan og har laga faste rutinar for oppfølging av smittsame sjukdommar. Det same gjeld oppfølging av gravide. Tilgangen på helsearbeiderar av begge kjønn er lett tilgjengeleg i kommunen, dette gjer at kjønnsperspektivet i høve til andre kulturar sine krav har vorte godt ivareteke.

Ansvar for tuberkulosekontroll er delegert til leiande helsesyster, både for asylantar, flyktningar og familieattforeina. Opplysningar om smittestatus og helsetilstand frå transittmottaket opplevest ofte mangelfulle. Sameleis må det ofte purrast for å få relevante opplysningar oversendt til kommunehelsetenesta innan rimeleg tid.

Tolketenesta fungerer godt.

Følgjande avvik vart avdekka ved tilsynet:

Kommunen manglar system for at meldingar som vedkjem miljøretta helsevern ved asylmottaket vert formidla til den som har tilsynsansvaret. Ansvar for tilsyn med miljøretta helsevern er uklart og lite kjent i organisasjonen.

Utarbeidd dato:01.07.04 Godkjent dato: 01.07.04

Rapporten er utarbeidd etter systemrevisjon 04. juni 2004. Revisjonen omfatta helsetenesta til asylsøkjarar, flyktningar og familieattforeina i Flora kommune. Revisjonen går inn som ein del av Helsetilsynet i Sogn og Fjordane sitt planlagte revisjonsarbeid i år, og er ein del av det landsomfattande tilsynet med helsetenesta til asylsøkjarar, flyktningar og familieattforeina.

Føremålet med systemrevisjonen er å vurdere korleis verksemda nyttar internkontroll til å oppfylle krav frå styresmaktene. Revisjonen omfattar undersøking om

• Aktivitetar blir utførte slik dei er framstilte skriftleg og muntleg
• Verksemda når måla sine og driv verksemda innanfor dei rammene styresmaktene har sett.

Systemrevisjonen vart gjennomført ved gransking av dokument, ved intervju, samtaler, synfaring og ved verifikasjon av at rutinar, prosedyrar og instruksar i praksis vert følgde. Rapporten tek føre seg avvik og merknader som er avdekka under revisjonen.

• Avvik vert definert som manglande oppfylling av dei krav myndigheitene har sett i lov og forskrift.
• Merknad er tilhøve som ikkje vert omfatta av definisjonen for avvik, men som tilsynsmyndigheitene finn det naudsynt å peike på.

Helsetilsynet har revidert følgjande område:

• Helsetenesta til asylsøkjarar, flyktningar og familieattforeina.
• Avgrensing av tilsynet:
• Tuberkulosekontroll
  - Av asylsøkjarar under opphald i i ordinere asylmottak
  - Av busette overføringsflyktningar og familieattforeina frå land med høg førekomst avvvtuberkulose
• Naudsynt helsehjelp og helseundersøking ved behov
  - Til asylsøkjarar under opphald i ordinere mottak
  - Til busette overføringsflyktningar og familieattforeina
• Tilsynet med miljøretta helsevern

Flora kommune har ca. 11.200 innbyggarar. Kommunen har teke i mot relativt mange asylsøkjarar og flyktningar, direkte busette og familieattforeina gjennom mange år. Mottaket er organisert som kommunalt føretak. Føretaket fungerer som paraplyorganisasjon over 3 sjølvstendige einingar;

• helseteam
• mottakssenter
• norsksenter

Kvar av dei sjølvstendige einingane har eiga leiing ,og sine eigne oppgåver og ansvarsområde.

Ved mottaket er det 75 ordinære plassar + 12 plassar som er stykk-pris finansiert, i tillegg er det ei eiga avdeling for einslege mindreårige.

I tillegg kjem det ca. 20 personar kvart år som er direkte busette i kommunen, dessutan i snitt ca. 10 personar som vert familieattforeina i kommunen. Føretaket har ansvaret for ein total pakke og kjøper tenester frå kommunen, helse- og sosialtenester og andre velferdsordningar som asylsøkjarane skal nytte seg av. Helseteamet møtest ein gong kvar månad og ellers etter behov, dei jobbar både mot mottaket, familieatforeina og direkte busette flyktningar. Gjennom telefonsamtale med dagleg leiar for føretaket vert det opplyst at alle får informasjon om helsetenestetilbodet, og tilbod om utvida legeundersøking som førstegongs-undersøking. Vakthavande lege gjennomfører legeundersøking før asylsøkjarar og flyktningar får tildelt fastlege.

Tildelingsprosessen kring fastlegeordninga tek ofte lang tid (opptil fleire månader), sjølv om det er legar i kommunen som har ledige plassar på si liste. Den høvesvis lange ventetida på tildeling av fastlege kan føre til dårleg oppfølging av pasientar med psykiske plager. Manglande kapasitet i spesialisthelsetenesta for psykiatri, vert opplevd som ein flaskehals.

Kommunen har utarbeidd smittevernplan og har utarbeidd faste rutinar for oppfølging av smittsame sjukdommar. Det same gjeld oppfølging av gravide. Tilgangen på helsearbeiderar av begge kjønn er lett tilgjengeleg i kommunen, dette gjer at kjønnsperspektivet i høve til andre kulturar sine krav har vorte godt ivareteke.

Ansvar for tuberkulosekontroll er delegert til leiande helsesyster, både for asylantar, flyktningar og familieattforeina. Opplysningar om smittestatus og helsetilstand frå transittmottaket vert ofte opplevd å vere mangelfulle. Sameleis må det ofte purrast for å få relevante opplysningar oversendt til kommunehelsetenesta innan rimeleg tid.

Tolketenesta fungerer godt.

Dei tilsette har tilbod om kurs og opplæring i høve til spesielle problem som er aktuelle for denne gruppa. Både dei tilsette og kommunen er opptekne av at kurstilbodet som har vore tilbydd av Psyko-sosialt team for Vestlandet vert vidareført. Dette har fungert godt. Både fagfolk og leiinga hevdar at dei er svært avhengige av å få tilbod om oppdatering og kunnskap utanfrå, sidan fagmiljøet i kommunen er svært lite og sårbart.

Kommunen har alt frå nyttår 2004 innført introduksjonsprogram for flyktningar.

Dokumentunderlaget for systemrevisjonen var:

• Arbeidsfordeling og rutinar for flyktnigehelseteamet ved KF Invandrarsentereet i Flora
• Prosedyre – Fyrstegongsundersøking for invandrarar i Florø
• Mal- ”Asylsøkjarar – 1.gangs kontroll” m/informasjon til legane
• Oppsporing og behandling av tuberkulose hos innvandrarar i Flora kommmune
• Hygieniske tilhøve ved Solbakken asylmottak
• Rapportmøte ved avdeling for einslege mindreårige (EM)
• Metodebok i helsestasjonen:
  a) Tuberkulosekontroll av innvandrarar
  b) Hepatitt B vaksinasjon til personar med bakgrunn frå land utanfor låg-endemiske område for hepatitt B
  c) Kartlegging av vaksinasjonsstatus og avklaring av vidare vaksinasjon for personar med utanlandsk bakgrunn
  d) Helseintervju med nytilflytt person med utanlandsk bakgrunn m/ skjema
  e) Registrering av nytilflytt person med utanlandsk bakgrunn
• Rapport frå tilsyn ved Solbakken statlege mottak 28.0442003 m/ UDI’s faktaark om statleg mottak og Rapport frå tilsyn ved Solbakken statleg mottak EM-avdeling 29.04.03
• Smittevernplan Flora kommune, versjon 3, april 20033-04-30
• Delegasjonsreglementet for Flora kommune, kap. 12 Helse- og sosialutvalet
• Psykiatriplan for Flora kommune 2001 – 2006
• Årsmelding helse 2003
• Årsrapport 2003; Helsestasjon, Lege-, fysio- og ergoterapitenester
• Handlingsprogram 2004, Helsestasjon
• Handlingsprogram 2004, Lege-, fyssio- og ergoterapitenester

Korrespondanse mellom verksemda og Helsetilsynet i Sogn og Fjordane:

• Varsel om tilsyn vart sendt frå Helsetilsynet i Sogn og Fjordane 23.03.04
• Motteke etterspurd dokumentasjon frå kommunen 30.04.04 og e-post 15.05.
• Utsending av program og dagsorden for tilsynet til kommunen 19.05.04.

Tilsynet vart gjennomført som ein systemrevisjon med intervju, verifikasjon og dokumentgjennomgang.

Opnings- og avslutningsmøte og intervjua vart gjennomførde på Sunnfjord medisinske senter i Florø.

Melding om tilsynet vart sendt ut 23.03.2004.

Opningsmøte

Fredag 04.06.2004 klokka 08.30

Intervju

Sju personar vart intervjua

Verifikasjon:

Følgjande verifikasjonar vart gjennomførde:

• 20 journalar for asylsøkjarar som bur på asylmottaket
  - Om tuberkulosekontroll er gjennomført innan 14 dagar
  - Om personar med teikn på sjukdom er vist vidare til naudsynt oppfølging
  - Korleis tuberkuloseundersøking ved transittmottaket vert teken i mot og registrert i kommunehelsetenesta der mottaket ligg
• Journalane til dei 10 siste personane som er flytta frå mottaket til annan kommune
  - Om det føreligg dokumentasjon på oversending av resultat frå tuberkuloseundersøking
  - Om det føreligg avviksmeldingar, dersom fristen for oversending ikkje er følgt opp
• Journalar på dei 10 siste overføringsflyktningane som er busette i kommunen for meir enn 14 dagar sidan og dei siste 20 personane som er komne gjennom familieattforeining frå høgendemiske land for meir enn tre månader sidan
  - Om tuberkuloseundersøking er gjennomførd innan 14 dagar på flyktningar
  - Om tuberkuloseundersøking er gjennomførd innan tre månader etter at dei familieattforeina er komne til kommunen
  - Om personar med teikn på sjukdom er vist vidare til naudsynt oppfølging
• Journalar for dei 20 siste busette/ sist komne til kommunen
  - Om dei har fått tilbod / gjennomført undersøking og evt. behandling av smittsam sjikdom
  - Om det er gjennomført individuell samtale og fått vurdert behov for behandling av smittsam sjukdom
  - Om målretta undersøking er tilbydd, eventuelt gjennomført
  - Om bruk av tolk er dokumentert

Sluttmøte

Fredag 04.06.2004 klokka 15.00 – 15.30

Område 1: Tuberkulosekontroll

Ingen avvik vart avdekka på dette området

Område 2: Naudsynt helsehjelp og helseundersøking ved behov

Ingen avvik vart avdekka på dettte område

Merknad 1

Oppfølging av personar med psykiske vanskar har vorte vesentleg forringa etter at psykiatrisk sjukepleiar som var tilsett som flyktningekoordinator har gått ut i permisjon, utan at det er tilsett ny person i hennar stilling (stillinga er vakant).

Merknaden er basert på følgjande observasjonar:

• Det vert opplyst i intervju at det er dårleg kapasitet på tilbod om individuell oppfølging av personar med psykiske vanskar i helsetenesta.
• Tilvising til spesialisthelsetenesta har auka etter at sjukepleiar med vidareutdanning i psykiatri i helseteamet har gått ut i permisjon
• Kapasiteten i spesialisthelsetenesta vert opplevd som ein flaskehals for å kunne gi eit godt helsetenestetilbod til personar med psykiske vanskar

Område 3: Tilsyn med miljøretta helsevern i asylmottak

Avvik 1

Kommunen manglar system for at meldingar som vedkjem miljøretta helsevern ved asylmottaket vert formidla til den som har tilsynsansvaret. Ansvar for tilsyn med miljøretta helsevern er uklart og lite kjent i organisasjonen.

Avvik frå Lov om statlig tilsyn §3, jf. Forskrift om internkontroll §§ 2 og 4 a, Lov om kommunehelsetjenesten § 4a-1 og §4a-2.Jf. Forskrift om miljørettet helsevern §6.

Avviket byggjer på følgjande observasjonar:

• Av intervjua går det fram at det er ulik forståing blant dei tilsette om kven som har ansvaret for miljørettta helsevern i kommune
• Ansvaret for tilsyn med miljøretta helsevern er ikkje vidaredelegert frå rådmannen
• Kommunen har ikkje eit avvikssystem som fangar opp svikt i tenestetilbodet mellom tenesteleiar og rådmannsnivået
• Det har ikkje vore ført tilsyn med miljøretta helsevern på asylmottaket sidan 1998
• Kommunen manglar plan for tilsyn med miljøretta helsevern på asylmottaket

Oversikt over personane frå verksemda som var med på revisjonen.

Frå Helsetilsynet møtte:
Assisterande fylkeslege Einar Hovlid, revisor
Psykiatrirådgivar Øyvin Myrmel, revisor
Folkehelserådgivar Bjørg Eikum Tang, revisjonsleiar