INNHALD

1. Samandrag
2. Innleiing
3. Dokumentunderlag
4. Gjennomføring
5. Reviderte område og funn
6. Deltakarar ved tilsynet

1. Samandrag
Denne rapporten omtalar påpeika avvik og merknader innan dei reviderte områda. Systemrevisjonen omfatta følgjande:

• Tenestetilbodet etter kapittel 4 i sosialtenestelova til rusmiddelmisbrukarar.

Fylkesmannen avdekka følgjande avvik:

• Kommunen har ikkje ei tilfredstillende teneste til rusmiddelmisbrukarar.
• Kommunen har ikkje eit heilskapleg og implementert internkontrollsystem.

Det vart funne grunnlag for følgjande merknad:

Kommunen har innvilga teneste etter § 4-2 i sosialtenestelova utan at det går fram av vedtaket eller på anna måte at tenesta er gjeve på grunn av at personen har eit  rusmiddelproblem.

Kommunen har ikkje oversikt over dei rusmiddelmisbrukarar som til einkvar tid har eit behandlingopplegg .

Rapporten er utarbeidd etter systemrevisjon med Averøy kommune i perioden 2. og 3. juni 2004.  Revisjonen inngår som ein del av den planlagde tilsynsverksemda til Fylkesmannen i år.

Føremålet med systemrevisjonen er å vurdera korleis verksemda nyttar internkontroll til å oppfylla krav frå styresmaktene. Revisjonen omfattar undersøking av om

• aktivitetar blir utførde slik dei er framstilte skriftleg og munnleg
• verksemda når måla sine og driv verksemda innanfor dei rammene styresmaktene har sett.

Ein systemrevisjon blir gjennomførd ved gransking av dokument, ved intervju og ved verifikasjonar. Verifikasjon inneber å sjekke om rutinar, prosedyrar og instruksar blir følgde i praksis, og om eventuelle fysiske tilhøva tilfredsstiller krava frå styresmaktene. Rapporten omhandlar avvik og merknader som er avdekte under revisjonen.

• Avvik er definert som mangel på oppfylling av krav frå styresmaktene.
• Merknad er tilhøve som ikkje kjem inn under definisjonen av avvik, men der tilsynet med utgangspunkt i krav frå styresmaktene avdekkjer potensial for betring.

Dokumentasjon frå verksemda sjølv:

• Organisasjonskart for helse- og sosialtenestane
• Kommunestyrevedtak i sak 69/03 om administrativ organisering og tenesteproduksjon
• Alkoholpolitisk handlingsplan 2004-2008
• Notat datert 07.01.04 frå rådmannen til sektorleiar om oppgåve- og myndefordeling til aktuelle avdelingsleiarar
• Intern delegasjon til sosialleiar av mynde etter sosialtenestelova datert 07.02.04
• Informasjonsbrosjyre om rus
• 3 enkeltvedtak om tildeling av sosiale tenester til rusmiddelmisbrukarar
• Rutinar og prosedyrar ved igangsetting og utarbeiding av individuell plan
• Skjema for individuell plan
• Brosjyre som er under utarbeiding med informasjon om rusgruppa

Systemrevisjonen omfatta følgjande aktivitetar:

Melding om tilsyn vart send ut 29. mars 2004.

Opningsmøte vart halde 2. juni 2004.

Intervjuer
6  personar vart intervjua.

Verifikasjonar
Følgjande verifikasjonar vart gjennomførde:
gransking av mappene til 7 rusmiddelmisbrukarar.

Sluttmøte vart halde 3. juni 2004.

Område 1: Tenester retta mot alle rusmiddelmisbrukarar.

Avvik 1

Kommunen har ikkje ei tilfredstillende teneste til rusmiddelmisbrukarar.

Avvik frå følgjande krav i lovverket:

• §§ 2-1 første og andre ledd, jf § 6-1, jf §4-1 i sosialtenestelova.

Kommentar:

Det følgjer av nemnde regler at sosialtenesta gjennom råd, retleiing og hjelpetiltak skal hjelpe den enkelte til å komme bort frå misbruk av lkohol og andre rusmidlar.  I tillegg til at det må  vere klarlagt kor ansvaret for dette ligg, må det også vere bestemt kven som har oppgåva med å gi opplysning, råd og rettleiing overfor rusmiddelmisbrukarar.  Dersom dette korkje er klarlagt for dei tilsette i verksemda eller for innbyggarane i kommunen, kan det føre til at slike tenester korkje blir etterspurt eller gjeve.  Vidare må dimensjonen på tenesta stå i eit rimeleg forhold til folketalet og rusproblematikken i kommunen.

Avviket er basert på følgjande observasjonar:

i intervju kom det fram at det er svært få personar i kommunen som mottek tilbod om råd, rettleiing og hjelpetiltak til å kome seg bort frå misbruk av alkohol og andre rusmidlar.  Det kom også fram at tilsette i kommunen er kjent med at det er langt fleire personar enn desse i kommunen som har store vanskar på grunn av misbruk av rusmidlar.  Ansvaret for å gi råd, rettleiing og hjelpetiltak ligg til sosialtenesta men det var ikkje kjent kven som hadde oppgåva.  Samtidig kom det fram at råd, rettleiing og hjelpetiltak ble gitt av fleire personar som ikkje høyrer til sosialtenesta og utan at sosialtenesta har oversikt over dette.  Tenesta er korkje organisert eller dimensjonert slik at det er mogeleg å gi tilfredstillande tenester til rusmiddelmisbrukarar.

Merknad

Kommunen har innvilga teneste etter § 4-2 i sosialtenestelova utan at det går fram av vedtaket eller på anna måte at tenesta er gjeve på grunn av at personen har eit  rusmiddelproblem.

Kommentar:

Når kommunen innvilgar tenester etter § 4-2  til ein person for å hjelpe personen å komme vekk frå rusmisbruket, skal dette gå fram av saka, til dømes behovsvurderinga, vedtaket og grunngjevinga.  I motsatt fall kan det føre til at personen ikkje får rett hjelp og den oppfølgjing av sosialtenesta som vedkommande har krav på etter § 6-1. 

Merknaden er basert på følgjande observasjonar:

Som eit eksempel på at kommunen sikrar rusmiddelmisbrukarar tenester etter kapittel 4 i sosialtenestelova kom det i intervju fram at ein rusmiddelmisbrukar hadde fått vedtak på praktisk bistand på grunn av rusmisbruket.  Ved gransking av mappa kunne ein ikkje sjå at det var gjort nokon kartlegging av hjelpebehovet som følgje av rusmiddelmisbruket og det skriftlege vedtaket var ikkje heimla i § 6-1 som eit særleg tiltak for å hjelpe personen å komme vekk frå rusmisbruket. Vedtaket var fatta av heimetenesta og i intervju kom det vidare fram at kommunen ikkje har rutinar som sikrar at sosialtenesta, som har oppfølgingsansvaret, blir underretta om vedtaket.

Område 2:  Tenester overfor rusmiddelmisbrukarar under rehabilitering

Merknad 1 

Kommunen har ikkje oversikt over dei rusmiddelmisbrukarar som til einkvar tid har eit behandlingopplegg .

Kommentar:

Etter  § 6-1 fjerde ledd i sosialtenestelova skal sosialtenesta følgje opp rusmiddelmisbrukarar i eit behandlingsopplegg gjennom samtalar og om nødvendig besøk i heimen.  Dersom kommunen ikkje har systemer og rutinar som sikrer at kommuen til ein kvar tid har oversikt over alle som har eit behandlingsopplegg, kan det lett føre til at enkelte ikkje får nokon oppfølgjing.

Merknaden er basert på følgjande observasjonar:

i intervju kom det fram at sosialtenesta har oversikt over dei rusmiddelmisbrukarar som er i eit behandlingsopplegg i institusjon, men ikkje over dei som eventuelt hadde eit anna behandlingsopplegg etter i § 6-1 andre ledd.

Område 3:  Internkontrollsystemer

Avvik 1

Kommune har ikkje eit heilskapleg og implementert internkontrollsystem.

Avvik frå følgjande krav i lovverket:

• Sosialtenestelova § 2-1, andre ledd og forskrift om internkontroll for sosial- og helsetenesta.

Kommentar:

Etter sosialtenestelova §  2-1, andre ledd skal kommunen føre internkontroll for å sikre at verksemd og tenester etter kapittel 4, 4A, 6 og 7 er i samsvar med krav fastsett i eller i medhald av lov eller forskrift.  Dette medfører systematiske tiltak som skal sikre at aktivitetar i verksemda vert planlagt, organisert, utført og haldne vedlike i samsvar med krav fastsett i eller i medhald av sosialtenestelova.  Internkontroll medfører og at ansvarleg i verksemda skal skaffe oversikt over områder i verksemda der det er fare for svikt eller mangel på at krav frå styremaktene vert oppfylgde. 

Avviket er basert på følgjande observasjonar:

kommunen har eit ufullstendig internkontrollsystem. Til dømes har kommunen ikkje rutinar for kartlegging av hjelpebehovet til rusmiddelmisbrukarar, rutinar som sikrar at sosialtenesta til einkvar tid har oversikt over rusmiddelmisbrukarar som er i eit behandlingsopplegg eller rutinar for avvikshandtering.

Oversikt over personer frå verksemda som var direkte involverte i revisjonen.

I tabellen under er det gjeve ei oversikt over deltakarane på opningsmøte og sluttmøte og  over personar som vart intervjua.

Frå Fylkesmannen deltok:

Dato: 19. august 2004