Tenestetilbodet til rusmiddelmisbrukarar etter Lost kapittel 4:

Område 1: Tenester retta mot alle rusmiddelmisbrukarar

a. Opplysningar, råd og rettleiing

b.& Innretning og tilgjenge til støttetiltak

c. Rettssikringen av tilgangen til støttetiltak

d. Mellombels husvære med kvalitetskrav

På område 1 vart det avdekka 1 avvik og gjeve 2 merknader:

Avvik 1.
Kommunen gjer ikkje enkeltvedtak om støttetiltak til rusmiddelmisbrukarar, jf. Lost. § 8-1.

Merknad 1.
Kommunen har ikkje utadretta informasjon om plassering og organisering av tenestene for rusmiddelmisbrukarane.

Kommunen har ikkje informasjon som gjer greie for kva slags tenester som er tilgjengeleg etter Lost. § 4-2.

Merknad 2.
Kommunen manglar delegasjonsreglement for den utøvande delen av tenesteapparatet.

Område 2:Tenester overfor rusmiddelmisbrukarar under rehabilitering
a.   Oppfølging i behandlingsopplegg

b.      Nødvendige tiltak ved avslutting av eit institusjonsopphald 

På område 2 vart det avdekka 2 avvik.

Avvik 1.
Oppfølging av rusmiddelmisbrukarar i institusjonsopphald er variabel og tilfeldig. Kommunen har ikkje eit system som sikrar at alle under behandling vert tilbydt oppfølging.

Avvik 2.
Kommunen har ikkje system og rutinar for kontakt med brukar under institusjonsopphald, og oppfølging og tilrettelegging av nødvendige tiltak ved avslutning av institusjonsopphaldet.

Alle på sosialkontoret har ansvar for å gje opplysning råd og rettleiing til personar med rus problem. Sosialtenesta har og ansvaret for å søke rusmiddelmisbrukarane inn på institusjon. Primært yter sosialtenesta økonomisk stønad til rusmiddelmisbrukarane, for konstatering av andre hjelpebehov vert dei overført til rusmiddelkonsulent, lege eller psykisk helseteam.  

Sosialtenesta har ansvar for gi støttekontakt til rusmiddelmisbrukarar, men kommunen har pr. i dag ikkje nytta støttekontakt til denne gruppa. Sosialtenesta har i staden fått bistand frå psykisk helseteam. Det er såleis psykisk helseteam som i praksis yte slike tenester til personar med rusproblem og utfører oppgåver som hører inn under sosialtenestelova sitt kap. 4.  Sosialtenesta har såleis ikkje eit system eller praksis for å tildele støttekontakt til rusmiddelmisbrukarar etter Lost § 4-2. Pleie og omsorgstenesta  har ansvar for å gi andre tenester enn støttekontakt etter sosialtenestelova sitt kap. 4, men denne tenesta blir lite brukt til personar med rusproblem.

I intervjua går det fram at det ikkje er rutinar for ei kontinuerleg vurdering av tiltak til kjente klientar på sosialkontoret.

Kommunen har tilgang på bustader med vurdert god standard, men i stor grad har rusmiddelmisbrukarane eigne bustader. Kommunen har heller ikkje problem med å gje rusmisbrukarar, som er i eit rehabiliteringsopplegg, bustad utanfor rusbelasta områder.

Kommunen har ikkje faste rutinar for kontakt med personar som er innlagt på rusinstitusjonar. Kontakten er tilfeldig, skjer ofte telefonisk og er gjerne retta til institusjonen og ikkje brukaren. Kommunen har heller ikkje faste rutinar for møte før utskriving, der naudsynte tiltak etter utskriving blir drøfta. Etter endt institusjonsopphald vert klientar fylgt ulikt opp, noko som fører til at nokon av klientane berre får bistand dersom dei tek kontakt med sosialtenesta på eige initiativ.

Dato: 21.06.04

Rapporten er utarbeidd etter systemrevisjon i Vågsøy kommune 10. juni 2004. Revisjonen inngår som ein del det landsomfemnande tilsynet med tenester til rusmiddelmisbrukarar i kommunar.

Føremålet med dette landsomfemnande tilsynet er å avklare om og i tilfelle korleis kommunane sikrar at relevante tenester etter kapittel 4 i sosialtenestelova vert gjort tilgjengeleg for og vert ytt til rusmiddelmisbrukarar. Det skal undersøkjast om føremåla i sosialtenestelova vert fremma og om aktuelle målkrav vert etterlevd.

Ein systemrevisjon blir gjennomførd ved gransking av dokument, ved intervju og ved verifikasjonar. Verifikasjon inneber her å sjekke om rutinar, prosedyrar og instruksar blir følgde i praksis. Rapporten handlar om avvik og merknader som er avdekka under revisjonen.

• Avvik er definert som mangel på oppfylling av krav frå styresmaktene.
• Merknad er tilhøve som ikkje kjem inn under definisjonen av avvik, men der tilsynet med utgangspunkt i krav frå styresmaktene avdekkjer potensial for betring.

KOSTRA-tal for Vågsøy viser at kommunen har hatt slike netto driftsutgifter til
”Tilbod til personar med rusproblem”: 2000: ikkje tal, 2001: 89.000, 2002 kr. 30.000 og i 2003 kr. ikkje tal.

Kommunen har i KOSTRA-rapporteringa for 2002 oppgjeve at dei brukar 0 årsverk på tilbod til personar med rusproblem. For åra 2000, 2001 og 2003 er det ikkje tal for årsverk til dette området. Vågsøy har 2 årsverk i sosialtenesta, råd, rettleiing og sosialt førebyggande arbeid i 2003.  Det er ikkje oppgjeve årsverk innan barnevernet i førebils KOSTRA-tal for 2003.

Dokumentasjon frå verksemda sjølv:

• Reglement for folkevalte organ, partssammensatte utval og delegering vedtatt 02.07.03
• Rusmiddelpolitisk handlingsplan for 2004 – 2008
• Meldingar om vedtak til personar med rusmiddelproblem
• Oversyn over tilsette med ansvar for/som arbeider med rusmiddelproblematikk

Systemrevisjonen omfatta følgjande aktivitetar:

Melding om tilsyn vart send ut 31. mars 2004 med tilsyn 10. juni.

Opningsmøte vart halde 10. juni 2004 kl. 08.45.

Intervju
Desse personane vart intervjua:

Edmund Kvåle – kommunaldirektør
Ellen Jåvold , leiar familie- og helse
Jan Faksness, fagleg ansvarleg sosialkontoret
Mona Lysne, sosionom psykisk helseteam
Jan Svein Hammer, psykisk helseteam
Tone Holvik, tenesteleiar Pro
Anne Grete Fjelltun, barnevernet
Anita Grotle, sakshandsamar sosialkontoret

Verifikasjonar
Følgjande verifikasjonar vart gjennomførde på staden:

Gjennomgang av 5 journalar der vi såg etter opplysningar om:

1. Råd og rettleiing til personar med rusproblem jf Lost § 6-1/4-1
Det gjekk ikkje fram av journalane at det var jamleg kontakt mellom hjelpeapparat og klient, der ulike problem og aktuelle tiltak vart drøfta.

2. Ulike støttetiltak jf Lost 6-1/4-2
Ulike støttetiltak vart ikkje diskutert med klientane.

3. Mellombels husvære jf Lost 3-4/4-5
Var ikkje eit tema i journalane tilsynet såg.

4. Tilbod om institusjonsbehandling jf Lost 6-1
Det vart gjeve tilbod om institusjonsbehandling i dei sakene der det verka aktuelt.

5. Oppfølging under institusjonsbehandling jf Lost 6-1
Journalane dokumenterte ikkje oppfølging under institusjonsbehandling.

6. Naudsynte tiltak etter avslutta institusjonsbehandling jf Lost 6-1
Før utskriving vart det ikkje alltid gjennomført ei samtala der behov etter utskriving vart diskutert.

7. Vedtak om tildeling av tenester
Vi såg ingen journalar der det vart gjort vedtak om tildeling av tenester.

8. Individuelle planar
Det var laga individuelle planar på nokre personar.

Sluttmøte var halde 10. juni 2004 kl. 15.00

Område 1:  Tenester retta mot alle rusmiddelmisbrukarar

1A. Opplysning råd og rettleiing
Det kom fram opplysningar som gjev grunnlag for å påpeike avvik eller merknader på dette området.

Merknad 1:

Kommunen har ikkje utadretta informasjon om plassering og organisering av tenestene for rusmiddelmisbrukarane.

Kommunen har heller ikkje informasjon som gjer greie for kva slags tenester som er tilgjengeleg etter Lost. § 4-2.

Merknaden er i høve følgjande krav frå styresmaktene:

• Lov om sosiale tenester §§ 2-1, 1. og 2. ledd, jf. 6-1, jf. 4-1

Merknaden er basert på følgjande observasjonar:

• Kommunen har ikkje informasjon på heimesida si om tilbod og organisering av tenester til rusmiddelmisbrukarar.
• Kommunen har ikkje utlagd statlege brosjyrar om tenester til rusmiddelmisbrukarar.
• Kommunen har heller ikkje sjølv utarbeida noko brosjyrar/orienteringsmateriale om desse tenestene.
• Kommunen har heller ikkje gjeve opplysningar om at dei driv anna utadretta informasjonsverksemd som kan kompensere for manglande skriftleg materiale.  

1B. Innretting og tilgjenge av støttetiltak
Det kom fram opplysningar som gjev grunnlag for å påpeike avvik eller merknader på dette området.

Merknad 2:

Kommunen manglar delegasjonsreglement for den utøvande delen av tenesteapparatet.

Merknad er i høve følgjande krav frå styremaktene:

• Lov om sosiale tenester § 4-2c

Merknaden er basert på følgjande observasjonar:

• På bakgrunn av innsendt dokumentasjon og av intervjua finn tilsynet ikkje at kommunen har skriftleg delegasjonsreglement og/eller stillingsomtale/instruks for tenester etter Lost § 4-2c.
• Ordninga med støttekontakt etter Lost. § 4-2c vert ikkje nytta i kommunen til rusmiddelmisbrukarar.
• Sosialkontoret er formelt stengt ein dag i veka, fredag.
• Kommunen kan munnleg gjere greie for kven som har ansvaret for tenester etter    § 4-2c til rusmiddelmisbrukarane.
• Kommunen kunne også munnleg gjere greie for kven som hadde ansvaret for tildeling av praktisk bistand, opplæring og plass i omsorgsinstitusjon.

1C. Rettssikring av tilgangen på støttetiltak

Det kom fram opplysningar som gjev grunnlag for å påpeike avvik eller merknader på dette området.

Avvik 1:

Kommunen gjer ikkje enkeltvedtak om støttetiltak til rusmiddelmisbrukarar, jf. Lost. § 8-1.

Avvik frå følgjande krav frå styresmaktene:

• Lov om sosiale tenester § 4-2c, jf. § 8-1

Avviket er basert på følgjande observasjonar:

• Dei praktiske støttetiltaka til rusmiddelmisbrukarane vert ivareteke av psykisk helseteam og det vert ikkje gjort vedtak for desse tenestene.
• Brukar sin rett til å klage fell såleis bort.

1D. Mellombels husvære med kvalitetskrav

Det kom ikkje fram opplysningar som gjev grunnlag for å påpeike avvik eller merknader på dette området.

Observasjonar:

• Kommunen har ikkje problem med å skaffe bustader til rusmiddelmisbrukarar korkje før eller etter institusjonsopphald, eller i eit rusfritt bumiljø.
• Rusmiddelmisbrukarane hadde for det meste eigne bustader.

Område 2: Tenester overfor rusmiddelmisbrukarar under rehabilitering

2A.  Oppfølging i behandlingsopplegg

Det kom fram opplysningar som gjev grunnlag for å påpeike avvik eller merknader på dette området.

Avvik 1:

Oppfølging av rusmiddelmisbrukarar i institusjonsopphald er variabel og tilfeldig.

Kommunen har ikkje eit system som sikrar at alle under behandling vert tilbydt oppfølging.

Avvik frå følgjande krav frå styresmaktene:

• Lov om sosiale tenester §§ 2-1, 1. og 2. ledd og 6-1, 4. ledd, jf. første ledd, jf. 4-1.

 Avviket er basert på følgjande observasjonar:

• Den praktiske oppfølginga/kontakten mellom kommunen og institusjonen vert dels utført av sosialkontoret og dels av psykisk helseteam.
• Psykisk helseteam og sosialkontoret har ulik praksis på korleis slik oppfølging/kontakt vert utført og kor ofte.
• Oppfølging av brukarar under behandling er såleis variabel og tilfeldig.
• Kommunen har oversikt over brukarar i behandling.

2B. Naudsynte tiltak ved avslutning av eit institusjonsopphald.

Det kom fram opplysningar som gjev grunnlag for å påpeike avvik eller merknader på dette området.

Avvik 2:

Kommunen har ikkje system og rutinar for kontakt med brukar under institusjonsopphald, og oppfølging og tilrettelegging av nødvendige tiltak ved avslutning av institusjonsopphaldet.

Avvik frå følgjande krav frå styresmaktene:

• Lov om sosiale tenester §§ 2-1, 1. og 2. ledd og 6-1, 4. ledd, jf. første ledd, jf. 4-1.

Avviket er basert på følgjande observasjonar:

• Sosialtenesta har ikkje system for/rutinar for kontakt med brukar under og etter institusjonsopphald.
• Tilfeldig og variabelt om og korleis oppfølging og tilrettelegginga ved avslutninga av institusjonsopphald vert gjort av kommunen.
• Kommunen sikrar ikkje at alle rusmiddelmisbrukarane får tilbod om nødvendige sosiale tenester ved utskriving frå institusjon.

Oversikt over personar frå verksemda som var direkte involverte i revisjonen.

I tabellen under er det gjeve ei oversikt over deltakarane på opningsmøte og sluttmøte og  over personar som vart intervjua.

Frå Fylkesmannen deltok: