INNHOLD

Samandrag
1 Innleiing
2 Om verksemda - særlege tilhøve
3 Dokumentunderlag
4 Gjennomføring
5 Reviderte område og funn
6 Deltakarar ved tilsynet

Denne rapporten omtalar påpeika avvik og merknader innan dei reviderte områda. Systemrevisjonen omfatta følgjande område:

• Opplysning, råd og rettleiing. Heimel: Lov om sosiale tenester § 4-1, jf. § 2-1.
• Sosiale tenester – praktisk hjelp og opplæring, støttekontakt og plass i omsorgsinstitusjon. Heimel: Lov om sosiale tenester §§ 4-2 a, c, d og 2-3, jf. § 2-1.
• Rettssikring av støttetiltak. Heimel: Lov om sosiale tenester § 8-1, jf. § 2-1.
• Mellombels bustad. Heimel: Lov om sosiale tenester § 4-5, jf. §§ 2-1 og 4-2.
• Oppfølging av behandling i og utanfor institusjon. Heimel: lov om sosiale tenester § 6-1 fjerde ledd, jf. § 6-1 første ledd, og §§ 2-1 og 4-1.
• Nødvendige tiltak ved avslutning av opphald i institusjon. Heimel: lov om sosiale tenester § 6-1 fjerde ledd, og §§ 2-1 og 4-1.

Det vart gitt 1 avvik og 2 merknad under tilsynet.

Dato: 12. oktober 2004.

Rapporten er utarbeidd etter systemrevisjon ved Øystre Slidre kommune i perioden 25. juni – 31. august 2004. Revisjonen inngår som ein del av den planlagde tilsynsverksemda til Fylkes-mannen i 2004. Melding om tilsynet vart sendt 25. juni, og sluttmøte halde 31. august 2004.

Føremålet med systemrevisjonen er å vurdera korleis verksemda nyttar internkontroll til å oppfylla krav frå styresmaktene. Revisjonen omfattar undersøking av om

• aktivitetar blir utførde slik dei er framstilte skriftleg og munnleg
• verksemda når måla sine og driv verksemda innanfor dei rammene styresmaktene har sett

Ein systemrevisjon blir gjennomførd ved gransking av dokument, ved intervju og ved verifikasjonar. Verifikasjon inneber å sjekke om rutinar, prosedyrar og instruksar blir følgde i praksis, og om dei fysiske tilhøva tilfredsstiller krava frå styresmaktene. Rapporten omhandlar avvik og merknader som er avdekte under revisjonen.

• Avvik er definert som mangel på oppfylling av krav frå styresmaktene.
• Merknad er tilhøve som ikkje kjem inn under definisjonen av avvik, men der tilsynet med utgangspunkt i krav frå styresmaktene avdekkjer potensial for betring.

Øystre Slidre kommune hadde 3089 innbyggarar pr. 01.01.2003 (tall frå SSB).

Verksemda er organisert med 3 sektorar direkte underlagt rådmannen, blant anna Sektor for helse- og velferd. Sektor for helse- og velferd er etter organisasjonskartet delt i 6 avdelingar: Helseavdeling, sjukeheim, sosialavdeling, avdeling for arbeid og aktivitet, heimeteneste og miljøteneste.

Dokumentasjon frå verksemda sjølv

• Alkoholpolitisk handlingsplan
• Del av delegasjonsreglement for kommunen – delegering til rådmannen (s. 34-37)

Korrespondanse mellom verksemda og Fylkesmannen:

• Oversending av dokumentasjon frå kommunen, motteke 26. juli 2004
• Melding om ny dato m.m. – brev til kommunen d. 28. juli 2004
• Dagsplan m.m. – brev til kommunen d. 23. august 2004
• På dato for tilsynet vart det framlagt:
• Organisasjonsplan m.m – frå generell del i introduksjonshefte for nytilsette

Systemrevisjonen omfatta følgjande aktivitetar:

Melding om tilsyn vart sendt ut 25. juni 2004.

Formøte: det vart ikkje halde formøte med kommunen.

Opningsmøte: 31. august 2004. Under møtet vart det gitt informasjon om omfanget av og målet med revisjonen, praktisk gjennomføring, korleis resultata ville bli presenterte i sluttmøtet, skrifteleg rapport og vidare oppfølging.

Intervju: 6 personar vart intervjua.

Verifikasjonar. Følgjande verifikasjonar vart gjennomførde:

• gjennomgang av mappe for 2 pasientar i heimetenesta/heimesjukepleia
• gjennomgang av mappe for 1 av desse som også var brukar av sosialtenesta
• gjennomgang av 2 andre mapper i sosialtenesta

Sluttmøte vart halde 31. august 2004.

Område 1: Tenester til alle rusmiddelmisbrukarar:

Myndigheitskrav: ”At kommunen sikrer rusmiddelmisbrukere opplysning, råd og veiledning som kan bidra til å løse eller forebygge sosiale problemer”

Merknad 1: Kommunen bør få betre rutinar for å sikre seg at dei tilsette har kunnskap om det samla tenestetilbodet kommunen skal gi.

Kommentar: Opplysning, råd og rettleiing skal kunne nå alle med rusmiddelproblem, og t.d. ikkje berre til dei som søker om hjelp til behandling. Informasjonen om kommunen sine tilbod blir gitt munnleg. Dette stiller krav om at dei tilsette har god kunnskap om lovverket og andre avdelingar sine tenester.

Merknaden bygger på følgjande observasjonar:

• gjennom intervju kom det fram at dei ulike deltenestene ikkje kjenner godt nok til kva for tilbod ulike avdelingar i kommunen har etter lov om sosiale tenester
• det kom fram under fleire intervju at rusmiddelmisbrukarar sin rett til å få tenester etter kapittel 4 var ei problemstilling ein hadde hatt lite fokus på
• fleire av dei intervjua var i tvil om informasjon når fram til alle som treng det

Myndigheitskrav: ”At kommunen sikrer at sosiale tjenester, herunder praktisk bistand og opplæring, støttekontakt og plass i omsorgsinstitusjon, er innrettet slik at tjenestene representerer et reelt og tilgjengelig tilbud til rusmiddelmisbrukere”

Merknad 2: Kommunen bør få betre mål og rutinar for å sikre seg at tenestene etter kap. 4 i sosialtenestelova er eit reelt tilbod til rusmiddelmisbrukarar i kommunen.

Kommentar: Rusmiddelmisbrukarar er ei gruppe der situasjonen og behovet for hjelp kan vere ulikt og endre seg raskt. Mange vil også vere ambivalente i høve til det offentlege hjelpe-tilbodet. Skal tenestene reelt sett vere tilgjengelege, bør den eller dei som er i kontakt med brukaren kunne vurdere heile hjelpetilbodet. Dersom det ikkje er rutinar for samarbeid avdelingane imellom, står ein i fare for at tenestene ikkje blir tilpassa eller tildelt utifrå det behovet rusmiddelmisbrukarane eigentleg har.

Merknaden bygger på følgjande observasjonar:

• det er få eller ingen eksempel på at rusmiddelmisbrukarar i kommunen har fått støttekontakt, opplæring eller praktisk bistand
• i dei framlagte mappene går det i hovudsak ikkje fram nokon vurdering av det totale hjelpebehovet, eller at det har vore kontakt mellom avdelingane
• verifikasjonen gir informasjon som tyder på at brukarar kunne hatt rett til praktisk bistand, utan at det går fram kvifor dette ikkje vart gitt

Myndigheitskrav: ”At kommunen skal sikre at rusmiddelmisbrukarar som søker sosiale tjenester hjemlet i § 4-2 får tildelt tjenester i samsvar med sosialtenestelovens bestemmelser om enkeltvedtak”

Avvik 1: Kommunen har ikkje oversyn over korleis myndigheit er delegert til ulike avdelingar og funksjoner under rådmannen.

Avvik frå følgjande krav frå styresmaktene: Lov om sosiale tenester § 2-1, jf. forskrift om internkontroll i sosial- og helsetenesta § 4 bokstav a

Kommentar: Myndigheit er delegert til rådmannen etter kommunelova. I tilsendt reglement heiter det at rådmannen skal utarbeide oversyn over vidare delegering internt i administrasjonen, oversynet skal vise kva som er vidaredelegert, og til kven, og skal leggjast fram for kommunestyret, revisjonen og kontrollutvalet til orientering. Det er rimeleg å vente at dette blir gjort skriftleg. For at kommunen sjølv og andre skal kunne føre kontroll med at vedtak blir fatta av rett instans, er liknande krav teke inn i forskrift om internkontroll i sosial- og helsetenesta. Det skal gå klart fram korleis ansvar, oppgåver og myndigheit er fordelt.

Avviket er basert på følgjande observasjonar:

• opplysningar gitt i intervju om kven som fatter vedtak innan dei reviderte områda
• tilsendt reglement når det gjeld delegering til administrasjonssjefen

Myndigheitskrav: ”At kommunen sikrer at rusmiddelmisbrukere med behov for bolig tilbys et midlertidig husvære som oppfyller minimumskrav til forsvarlig standard og kvalitet”

Det vart ikkje funne avvik eller gitt merknader i høve til dette kravet.

Område 2: Tenester til rusmiddelmisbrukarar under rehabilitering

Myndigheitskrav: ”At kommunen sikrer at rusmiddelmisbrukere som er under behandling følges opp ved at det gjennomføres samtaler, og om nødvendig hjemmebesøk”

Det vart ikkje funne avvik eller gitt merknader i høve til dette kravet.

Myndigheitskrav: ”At kommunen sikrer at rusmiddelmisbrukere følges opp under institusjonsopphold, og at det legges til rette nødvendige tiltak ved avslutning av oppholdet.”

Det vart ikkje funne avvik eller gjort merknader i høve til dette kravet.

Oversikt over personer frå verksemda som var direkte involverte i revisjonen.

I tabellen under er det gjeve oversikt over deltakarane på opningsmøte og sluttmøte og over personar som vart intervjua.

Frå Fylkesmannen deltok:
Rådgivar Kari Skjønsberg (revisjonsleiar)
seniorrådgivar Toril I. Jevne (revisor) 
førstekonsulent Tone Huuse Svesengen (revisor).

Seniorrådgivar Heidi Rudi frå Helsetilsynet deltok som observatør.