2104 Litteratur før 1900

Pensum

1. Mellomalderlitteratur:

I omsetjing:

a. Islandsk ættesaga: Soga om Gisle Sursson eller Soga om Gunnlaug Ormstunge.

b. Brevtekstane i kap. 1- 9 i Olav Solberg: Forteljingar om drap. Kriminalhistorier fråseinmellomalderen. Fagbokforlaget, 2003. Kapitla skal elles leggjast opp som litteratur- og kulturhistorisk bakgrunnsstoff.

I original:

3 av brevtekstane på gammalnorsk i Forteljingar om drap.

Hjelpebøker: Terje Spurkland: Innføring i norrønt språk. Universitetsforlaget, 1989 (6. oppl. 2002)og Leiv Heggstad m. fl.: Norrøn ordbok. Samlaget, 1990

2. Folkedikting:

Balladar (folkeviser): Tre av dei følgjande visene: ”Falkvor Lommannsson”, ”Bendik og Årolilja”, ”Draumkvedet”, ”Olav og Kari”, ”Ivar Elison”, ”Villemann og Magnhild”.

Tekstutgåve: Olav Solberg (red.) Norske folkeviser.Våre beste balladar.Aschehoug, 2003

Eventyr: Tre av dei følgjande eventyra: ”Hvidebjørn kong Valemon”, ”Riddaren på det grøne landet”, ”De syv Folerne”, ”Gjertrudsfuglen”, ”Herremannsbruden”, ”Gudbrand i Lia”.

Segner (huldreeventyr): Tre av desse forteljingane: ”Kværnsagn”, ”En gammeldags Juleaften”, ”Plankekjørerne”, ”En Sommernat paa Krogskoven”.

Hjelpebok: Olav Solberg: Norsk Folkedikting. Litteraturhistoriske linjer og tematiske perspektiv.Cappelen akademisk forlag, 1999

3. Eitt større verk frå 1700-talet:

Ludvig Holberg: Jeppe paa Bierget (1722) eller Erasmus Montanus (1731).

4. Tre større verk frå 1800-talet:

Henrik Ibsen: Peer Gynt (1867) eller Hedda Gabler (1890).

Arne Garborg: Bondestudentar (1883) eller Haugtussa (1895).

Knut Hamsun: Sult (1890) eller Pan (1894).

5. Kortprosa:

Felleslitteraturen:

Utdrag frå Hamarkrøniken: ”En liden Historie om Biskop Mogens”.

Utdrag frå Absalon Bederssøn Beyer: Om Norgis Rige: Innleiingskapitlet

(”At skrive retteligen og beskjedeligen om Norgis Rigis Ophaf”).

Utdrag frå Leonora Christina: Jammers Minde (I Norske tekster. Sakprosa. Cappelen, 1999).

Ludvig Holberg: ”Epistola XII” (Der er mange slags Pedanter).

Norske noveller og essay på 1800-talet:

Maurits Hansen: ”Luren” eller ”Novellen”.

Camilla Collett: ”Forskjellige Glæder” eller ”Badeliv og Fjeldliv”.

Bjørnstjerne Bjørnson: ”Faderen” eller ”Thrond”.

Aasmund Vinje: ”Malene fraa Foldalen” eller ”Grauten paa Grut”.

Alexander Kielland: ”Karen” eller ”Balstemning”

Amalie Skram: ”Karens Jul” eller ”Det røde Gardin”.

Jonas Lie: ”Andværs-skarven” eller ”Jorden drager”.

Hans E. Kinck: ”Felen i vilde skogen” eller ”Hvitsymre i utslåtten”.

Per Sivle: Ei av forteljingane i Sogor.

Rasmus Løland: Ei av forteljingane i Kvitebjørnen.

Tryggve Andersen: ”Den døde mann” eller ”Gullik Hauksveen”.

Nyttige antologiar: Norske tekster. Prosa før 1900Cappelen, 1997, Perler i prosa. Bokklubben, 1966 (9. oppl. 1981), Norske tekster. Sakprosa. Cappelen, 1999

Dansk kortprosa på 1800-talet:

St. St. Blicher: ”Præsten i Vejlby” eller ”Hosekræmmeren”.

H. C. Andersen: ”Den grimme Ælling” eller ”Nattergalen”.

Søren Kierkegaard: Frå Enten-Eller: ”Den Ulykkeligste” eller ”Vexeldriften”.

Svensk kortprosa på 1800-talet:

August Strindberg: Ei av novellene i Giftas I.

Hjalmar Söderberg: ”Pälsen” eller ”Oskicket”.

6. Lyrikk:

Felleslitteraturen:

H. H. Arctander: ”Jagt i Norge”, eller Anders Arrebo: ”Den XXII. Psalm”.

Thomas Kingo: ”Keed af Verden, og kier ad Himmelen” og ”Som dend

gyldne Sool frembryder”.

Dorothe Engelbretsdatter: ”En Sang om Døden” eller ”Naar du O! Herre tucter mig”.

Peter Dass: ”Hilsningsdikt” og ”Herre Gud dit dyre Navn og Ære”, H. A. Brorson: ”Den store hvide Flok vi see” eller ”Her vil ties, her vil bies”. Christian Braunmann Tullin: ”Majdagen”.

Johannes Ewald: ”Rungsteds Lyksaligheder”.

Johan Herman Wessel: ”Smeden og Bageren”.

Edvard Storm: ”Heimreise fraa Sæteren”.

Dei fleste dikta under dette punktet kan ein hente frå Den store lyrikkboken. Dagens bøker, 1998 eller frå Norske tekster. Lyrikk, Cappelen, 1998.

Svensk lyrikk på 1700-talet:

Carl Michael Bellman: Fredmans Epistlar no 23 (”Ack du min moder!”) og

no 82 (”Hvila vid denna källa”).

Norsk lyrikk på 1800-talet:

Henrik Wergeland: ”Til en Gran”, ”Pigen paa Anatomikammeret”, ”Mig selv”, ”Til min Gyldenlak”.

Johan Sebastian Welhaven: ”Digtets Aand”, ”Den Salige”.

Ivar Aasen: ”Gamle Norig”.

Aasmund O. Vinje: ”Ved Rundarne”, ”Vaaren”.

Bjørnstjerne Bjørnson: ”Åpne Vande”, ”Salme II”.

Per Sivle: ”Gøym meg, Mor!”

Arne Garborg: ”Til deg, du Hei og bleike Myr”, ”Mot Soleglad”.

Sigbjørn Obstfelder: ”Jeg ser”, ”Navnløs”, ”Al skabningen sukker”.

Dikta under dette punktet kan ein hente frå Den store lyrikkboken. Dagens bøker, 1998, eller frå Norske tekster. Lyrikk.Cappelen, 1998

Dansk lyrikk på 1800-talet:

Adam Oehlenschläger: ”Guldhornene”.

N. F. S. Grundtvig: ”Morgenstund har Guld i Mund”.

J. P. Jacobsen: ”Arabesk til en Haandtegning af Michel Angelo”.

Holger Drachmann: ”Jeg hører i natten den vuggende”.

Sophus Claussen: ”Rejseminder”.

Johannes Jørgensen: ”Ahasverus”.

Svensk og finlandssvensk lyrikk på 1800-talet:

Esaias Tegnér: ”Det eviga”.

P. D. A. Atterbom: ”Näktergalens sång”.

E. J. Stagnelius: ”Endymion”.

J. L. Runeberg: ”Vårt land”.

Gustav Fröding: ”Våran prost”.

Ola Hansson: ”Romantik”.

Erik Axel Karlfeldt: ”Elie himmelsfärd”.

7. Litteraturhistorie:

Per Thomas Andersen: Norsk litteraturhistorie, kap 1-7, Universitetsforlaget, 2001

8. Litterær teori og metode

Eiliv Vinje: Tekst og tolking. Ad notam Gyldendal, 1995 eller Åsfrid Svensen: Tekstens mønstre.Universitetsforlaget, 1985

9. Eit fritt valt artikkelpensum om norsk litteratur på 50 sider.