Om Høgskulen / For tilsette / Stipendiatane / Stipendiatane meiner ... / Stipendiatane meiner ...

Høyring om FOU-planen. Uttale ved Stipendiatforeninga ved HVO april 2004.
Stipendiatforeninga ved HVO har vorte bedne om å gje sine merknadar til den føreliggande FOU-planen.Våre merknadar til planen går i fyrste rekkje på bruken av FOU-omgrepet, spørsmålet om rekruttering av fagleg toppkompetanse i åra framover, og tiltak for å auke FOU og FOU(poeng) aktiviteten.

1. FOU-omgrepet
Stipendiatane vil påpeike den uheldige bruken av omgrepet "FOU" i planen. Planen heitar "FOU ved HVO", og omgrepet FOU vert brukt gjennomgåande i teksta. Problemet med dette er, etter vårt syn, at omgrepet blandar to ting som ikkje bør blandast: på den eine sida forsking og fagleg utvikling, på den andre sida "FOU" som byråkratisk (tal)kategori for å fordele pengar mellom avdelingar og mellom departement og høgskule. Kva som er godt for FOU i fyrste tyding vil i mange tilfeller vere negativt for FOU i den andre tydinga og omvendt.   Denne skilnaden MÅ gjerast tydleg i planen.

2. Fagleg spissing og prioritering av satsingsområde
Hovuddelen av planen er knytt til spørsmål om kva som skal vere faglege satsingsområde på HVO, og enkelttiltak for kvar avdeling. Dette er ting som vi ikkje vil kommentere i vår høyringsutale, då vi finn det naturleg å ta dette gjennom våre respektive avdelingar sine høyringsprosessar.

Ei større fagleg spissing av utvalde miljø ved HVO ser vi likevel positivt på, så lenge dette er ”fyrtårn” og ikkje ”paraplyar”. (jf. Roar Amdam i HVO-forum 24/3). Vi vil også påpeke at vi er skeptiske til talet på ”fyrtårn” som er nemnt i planen. Vi meiner talet bør begrense seg til 4 områder. (jf. Gunnar Skirbekk i HVO-forum 24/3), slik at det blir ei reell prioritering og ikkje ”litt av alt”. Med ei slik løysing vil det vere naturleg med at prioriteringa gjeld for ei avgrensa tidsperiode, td. 5 år.

3. Rekruttering
Stipendiatane saknar ein tydelig rekrutteringsstrategi i innstillinga, noe som bla også ble påpekt av Gunnar Skirbekk på HVO-forum 24/3. Særlig saknar vi ein langsiktig tanke om korleis stipendiatstillingane ved HVO (inkludert eksternt finansierte stipendiatstillingar) bør nyttast i HVOs langsiktige forskingsprofil og kompetansebygging. I dette inngår det også eit langsiktig perspektiv på kva høgskulen vil gjere med dei som avsluttar ei stipendiatstilling, men som ikkje har fast tilsetting ved høgskolen. Det er et problem at HVO så langt ikkje har klart å holde tidligare stipendiatar i miljøet etter avslutta periode. Dette er ikkje minst viktig av den grunn at dersom ikkje tidligare stipendiatar ”holdast” i miljøet etter avslutta stipendiatperiode, så er faren stor for at dei vil forsvinne for godt dersom dei blir tvungen til å søke jobb og etablere seg andre steder. For HVO, som er ein høgskule plassert utanfor dei viktigaste befolkningssentra med dei problem det har i forhold til rekruttering av høy kompetanse, så er dette ei særlig utfordring.
Stipendiatane utgjer ei gruppe tilsette der FOU aktiviteten står i sentrum, og muligheita for å bygge opp høg kompetanse ved institusjonen er gode ved å satse vidare på dei som sitter i stipendiatstillingar. Dette er ei langsiktig satsing og det inneber ei muligheit til å rekruttere personar som i lang til framover vil være ein faglig ressurs for HVO som kan nyttiggjørast i mellom anna i faglig profilering av HVO regionalt og nasjonalt, utvilking av nye forskingsfelt og forskingsprogram ved HVO og utvikling av nye undervisningskurs og studielaup.
Konkret meiner vi HVO bevisst bør satse på karriereplanlegging for den enkelte stipendiat. Dette inneber mellom anna å drøfte muligheita for vidare tilsetting ved HVO, og eventuelt gje garantiar for slik tilsetting. Eit slikt tiltak vil både verke stimulerande for den enkelte som då kan planlegge langsiktig (privat og fagleg) og sikre den strategiske rekrutteringa til HVO. Ei slik ordning bør institusjonaliserast og ha form som eit samarbeid mellom HVOs sentrale leiing, det lokale fagmiljøet og den enkelte stipendiat. Vi ser dette som eit av dei viktigaste virkemidla for å fremme HVO sin framtidige stilling som forskingsinstitusjon, samtidig som det også vil styrke den andre søyla i verksemda til høgskulen; den forskingsbaserte undervisninga.

4. Administrasjon av FOU-tida
Vi oppfattar målsettinga med planen er å skape/oppretthalde gode vilkår for FoU-arbeid ved Høgskulen. Stipendiatane er her opptekne av at tiltak for å auke FOU-produksjonen skal vere av oppbyggande karakter, og ikkje gå utover den enkelte sine vilkår til å drive forsking og utvikling på ein fagleg god måte.

Eit forslag til tiltak vi har merka oss, s15, er at Dekanane bør inngå "bindande fireårige kompetansebyggingskontraktar/ arbeidsplanar med alle vitskaplege tilsette", der tilsette "som i periodar ikkje ønskjer å kvittere for forskingsplikta, bør bli pålagt meir undervisning."

Vi støtter tanken om ei ordning som i aukande grad verkar bevisstgjerande for den enkelte om korleis han/ho nyttar FOU-tida si, men vi meiner eit opplegg som det innstillinga legg opp til er for rigid. Vi har ønsker heller ei ordning der det blir stilt aukande krav til dokumentasjon for bruk av FOU tida til den enkelte, samt at ein må legge fram ei plan for bruk av FOU-tid  framover. Det må presiserast at ei slik ordning må praktiserast som eit positivt verkemiddel som skal auke bevisstheita hos den enkelte om bruken av FOU tida. Det kan td ha form som ein samtale (td hver 2 år) med den faglige leiinga ved avdelinga der den enkelte sine forskingsinteresser diskuterast, kva HVO kan gjere for å støtte opp om denne forskinga og om den kan komme til nytte td ved utvikling av nye kurs, program osb. I samband med disse samtalane må det FOU omgrepet som nyttast vere bredt og innehalde alle dei kategoriane FORSKPUB i dag nyttar, samt tid til å lese seg inn i ny faglitteratur, nye emne osb.

Sjølv om Stipendiatane meiner alle vitskaplige tilsette ved HVO bør drive FOU-verksemd, så har vi forståing for at det vil vere personar som ikkje ønsker å gjere full nytte av FOU-tida eller noen som over lengre tidsrom ikkje kan dokumentere for bruk av FOU-tida. Vi forstår her naudsynet for ein styringsreiskap for å handtere slike tilfeller, og vil difor støtte ei ordning der leiinga ved avdelingane kan inngå individuelle reduksjon av FOU-tid og auke av andre arbeidsplikter. Dette er jo eigentleg berre ein variant av den vanlege praksisen med arbeidsplanar, der t.d. ekstra administrative oppgåver kan gje reduksjon i undervisningsplikta. Vi vil presisere at FOU tid som på denne måten blir ”frigjort” må kanaliserast inn i ny FOU verksemd og at ei slik ordning må institusjonaliserast (t.d. Ein sentral ”pott” det kan søkast på).

Vi vil likevel samstundes understreke at slike avtalar bør vere unntak og ein reiskap til å handsame særtilfelle. Vi er sterkt negative til å redusere grunnsatsen til FOU og/eller at FOU generelt vert gjort til gjenstand for forhandlingar. Også eit system der FOU-delen av stillinga skal avgjerast av dekanus eller eit anna administrativt nivå (som meldinga foreslo), framstår berre som ein variant (og truleg dårlegare) av eit system der all FOU vert trekt inn og må søkast på. Når vi er imot ei slik generell ordning er det av fleire årsaker:

1. For det fyrste har vi vanskeleg for å sjå spesifikke problem med enkeltpersonar sin eventuelle misbruk av FOU-tida krev eit så generelt inngrep i dei vitskapleg tilsette sin hevdvunne faglege fridom. 
2. For det andre fryktar vi at inndraginga av "ubrukt" FOU over tid berre vert ei konvertering av forskingstid til undervisningstid. Dersom ei avdeling eit år konverterer 1 årsverk ubrukt FOU-tid til undervisning, vil det vere svært freistande for avdelinga å neste år budsjettere med det same, uavhengig av faktisk ubrukt FOU-tid. På sikt trur vi difor logikken i dette vil medføre at reell FOU-verksemd vert skadelidande.
3. For det tredje er vi usikre på korleis dette vil slå inn for yngre tilsette, som det vil vere naturleg for at direkte frå hovudfag vil trenge eit par år til å orientere seg i faget og forske utan at ein krev samme FOU-resultat av dei. FOU-arbeidet må slik sjåast i eit livsløpsperspektiv til den enkelte tilsette. 
4. For det fjerde trur vi at det er mogleg å oppnå auka FOU-aktivitet gjennom positive verkemiddel, og vi vil dvele litt ved dette punktet som vi meiner FOU planen er altfor vag på.

Eit slikt positivt tiltak kan vere FOU-seminar for avdelingane der ein konkret går i gjennom folk sine interesser/aktivitetar for å sjå om dette kan "FOU-poengifiserast". Eit anna er små personlege incentiv. Vi vil her foreslå som ei prøveordning at ein andel (t.d. 10%) frå tildelinga på bakgrunn av FORSKPUB registreringane neddeles til den enkelte på ein driftskonto for bokkjøp/reiser o.l. Dette vil verke som eit personleg insentiv og premiering av stor FOUpoeng-aktivitet. Vi meiner ein slik ordning kan få store positive verknader for ein relativt liten investering.

5. Styring av FOU
Når det gjeld spørsmålet om meir direkte styring av FOU-arbeidet på avdelingsnivå, kva folk brukar denne tida til, så er vi usikre.

At strategiske prioriterte fagområde vert prioritert gjennom utlysingstekstar til faglege stillingar og stipend er vi sjølvsagt samde i er ein god ting. Positive forsøk på å få til samarbeid og prosjekt innan Høgskulen (og i høve andre institusjonar) sameleis.

Vi er derimot meir usikre dersom ein her ynskjer å styre enkeltpersonar sin faglege aktivitet meir aktivt og tvingande enn dette, td. gjennom inndraging av FOU og utdeling av dette "programvis" eller konkrete pålegg om deltaking i særskilde prosjekt. Dette er vi skeptiske til. HVO er eit lite fagmiljø, og avdelingane endå mindre, med resultatet at dei fleste av oss vert "lokale ekspertar" på våre felt. Vi er difor i tvil om ei avdeling sitt styre eller dekan alltid vil vere i stand til å vurdere kva av eins forskingsaktivitet som er "relevant", eller betre, "god" for faget. Vi frykter og at enkeltavdelinga sine leiingar ikkje alltid vil sjå at mykje FOU-aktivitet som følast ”irrelevant” eller ”for akademisk” for profesjonsutdanninga faktisk har vore nyttig - ja endå til naudsynt - for etableringa av og undervisning ved av høgare studium ved skulen og for samarbeidsprosjekt mellom avdelingane.

Vi meinar også at ein viss fri disposisjon av si arbeidstid til fagleg forsking og oppdatering innan kva felt ein sjølv finn ynskjeleg er ein viktig fagleg rett som er viktig for å oppretthalde ikkje berre personleg motivasjon, men også universitetsdemokratiet og ei kritisk offentligheit. Spesielt gjeld dette på profesjonsutdanningane, der trykket kan vere stort for å levere "nyttig" forskning for profesjonens kvardagslege virke og -problem.

For Stipendiatforeininga,
Jens Johan Hyvik og Jan Fredrik Hovden

Forslag til sak 4 ved Forskersforbundets årsmøte 11.12.03
De senere årene har stipendiatene vært en gruppe i vekst ved Høgskulen i Volda og i Forskerforbundet ved Høgskulen. Jeg vil derfor fremme et forslag om endring til sak 4 Vedtekter, under § 14.7 om at en representant bør sitte i Forskerforbundets styre.

Endringene er uthevet:
§ 14.7 Samansetjing av styret, val.

Styret er sett saman slik: Leiar, sekretær, kasserar, hovudtillitsvald og 4 vanlege styremedlemer. Kvar av medlemene har ein personleg varamedlem.
Årsmøtet bestemmer om verva som leiar og hovudtillitsvald skal vere delte eller samla på ein person.
Leiar og hovudtillitsvald vert valde separat av årsmøtet. Ellers konstituerer styret seg sjølv.
Hovudmedlemer og varamedlemer vert valde kvar for seg.

Avdeling for lærarutdanning har to representantar med vararepresentantar i styret, dei andre avdelingane har ein kvar med vararepresentant, og stipendiatane (inkludert post. doc stipendiatar) ved Høgskulen har ein representant med vararepresentant. I denne samanheng vert tilsette på biblioteket, i fellesadministrasjonen og administrativt tilsette på avdelingane rekna som tilhøyrande ei avdeling. Likeeins vert Ivar Aasen-instituttet rekna som del av Humanistisk avdeling.

Årsmøtet vel valnemnd. Denne skal vere sett saman av ein representant for kvar avdeling og ein for stipendiatane. Valnemda sitt framlegg til representantar må ta omsyn til den avdelingsvise samansetjinga som er nemnt ovanfor.

Årsmøtet kan foreslå og velge andre kandidatar enn dei valnemnda gjer framlegg om.

Grunngiving
Dette forslaget vil jeg begrunne i følgende punkter:

Forskerforbundent sentralt har i de senere årene hatt et økende fokus på stipendiatgruppen, både gjennom å rekruttere og engasjere stipendiater i organisasjonen og gjennom å arbeide for stipendiatenes interesser. Dette går blant annet fram av at Forskerforbundet har vedtatt en "Handlingsplan for stipendiater 2002-05", der FF legger fram en klar politikk for inkludere stipendiatene og representere deres interesser.

Stipendiatene må betraktes som en egen gruppe som bør ha representasjon i lokallagsstyret. Stipendiatene er en gruppe med felles interesser med hensyn til lønns- og arbeidsvilkår. Dessuten er stipendiatene en gruppe som går på tvers av den tradisjonelle avdelingsstrukturen som inntill nå har ligget til grunn for representasjon i lokallagsstyret og nå er foreslått vedtektsfestet.

Stipendiatene representerer en viktig ressurs både fagpolitisk, for fremtidig rekruttering til Høgskulen og fagforeningsmessig som medlemmer det for Forskerforbundet er viktig å inkludere.

Vennlig hilsen
Jens Johan Hyvik

Forslag til handlingsplan for stipendiatar ved HVO på Forskerforbundets årsmøte 11.12.03
"Forskerforbundet ved HVO vil i 2004 prioritere å arbeide for stipendiatene sine interesser ved Høgskolen i Volda. Handlingsplanen har følgende målsetninger:

• Rekruttere stipendiater til Forskerforbundet
• Inkludere stipendiater i Forskerforbundets aktiviteter og utvikle et samarbeid med stipendiatenes organisasjon ”Stipendiatane”
• Støtte ønsket representasjon fra stipendiatene ved ulike styrer og organ ved høgskolen
• Utarbeide en lokal prioriterings og strategiplan for å fremme stipendiatene ved høgskolen sine interesser, med utgangspunkt i Forskerforbundet sin Handlingsplan for stipendiater 2002 –2005.

Prioriterte saker for stipendiatene ved lokale forhandlinger i år 2004 vil være:

• å få til en lokalt differensiert lønnsplassering for stipendiater med utgangspunkt i relevant kompetanse og erfaring, med en målsetning om en LR 25 som for lektor i skolen.
• å få til en økning i driftsmidlene der det kompenseres for de ekstrautgiftene til veiledning og kurs som følger med en plassering utenfor de store universitetene.
• å få ledelsen ved HVO til å utarbeide en plan for rekruttering generelt og særskilt rekruttering av stipendiater ved HVO etter at stipendiatperioden er over."

Skriv ut