Eg ser at ein del gjer narr av at Norsk språkråd og andre går inn for å finne norske avløysarord for omgrep vi låner inn i fremmend form. Den vesle ordlista frå Språkrådet med skrivemåtar som sørvis, pønk, streit og tøtsj var det mange som lo av, men i grunnen så fortel dei negative reaksjonane om språkleg historieløyse.

Vi bruker alle ord som har vorte fornorska - tenk på kor fort skrivemåten  `sjanger` har vorte vanleg! Anten vi liker det eller ei, så snik det seg inn omsetjingslån og avløysarord au. I "Retorikk for journalistar"  (1989/91) skriv forfattaren Thore Roksvold på side 69: "Og hvorfor kan vi  ikke erstatte `feedback` med `attmelding`? `Tilbakemelding har så mange stavelser at det er tungvint å bruke." I dag veit vi at `tilbakemelding`  er mye brukt, men det er vanskeleg å spå om levedyktigheita til ei slik språkleg nyskaping som Roksvold nemner. Kanskje klarer vi berre ei viss mengd nyord og nye skrivemåtar om gongen?

NRK Petre har tatt i bruk eit gammalt ord som avløysarord, gitt det nytt  innhald; - "reentry" (på platelister) har vorte til `gjenferd`. Slikt har eg sansen for. Og korfor kan ikkje `blest` bli brukt om PR, `blestmann`  og `blestkvinne` om PR-folk? På Færøyane såg eg at `bumerke` (muleg det skreivst `bumerki` el l) vart brukt om `logo`. Flotte greier! (Er det forresten fleire som har lagt merke til at folk oftare og oftare seier  "de(t - stum!) greiene der"?)

Eg vil gje Norsk språkråd ros for arbeidet med å fornorske skrivemåten til ord vi har fått frå engelsk. Å fylle gamle ord med nytt innhald er heller ingen dum idé. Og - dei nyfødde norske orda har ofte ikkje berre  pedagogiske fortrinn (dvs at ein gjerne kan anlaysere seg fram til  tydinga ut frå orddelane) - dei er artige å komma på! Ein student ved  Høgskulen i Volda kom til dømes med `tirrar` for `teaser`, `namnestripe` kan  brukast om `by-line`, og kanskje `fjesingen` i TV2 tek over for `stand-up` også i NRK? Eg veit det har vorte sagt på Marienlyst..

Jon Peder Vestad

Lett redigert innlegg frå diskusjonsgruppa no.norsk, 13. mars 1996. Lagt ut 27.1. 1999