Váidit sosiálabálvalusa mearrádusa sosiála bálvalusaid dahje ekonomalaš sosiáladoarjaga hárrái Ohcci sáhttá váidit jus sosiálaveahki dahje sosiála bálvalusaid ohcan gildojuvvo. Ohcci sáhttá maid váidit jus suohkan lea dušše muhtun muddui juolludan ohcama, dahje jus lea juolludan ohcama eará láhkái go dan maid ohcci lei ohcan.
Suohkan galgá álo čilget ákkaidis go gieldá ohcama. Ákkastallamis galgá suohkan čujuhit láhkavuđđui man vuođul ohcan lea ii mieđihuvvo, ja čilget dieđuid maid suohkan oaivvilda leat leamaš mearrideaddjin ohcama gieldimis.
Eavttuid váidin, ja bohtosat jus eavttut eai devdojuvvo Jus suohkan lea mearrádusastis bidjan eavttuid ekonomalaš sosiálaveahki juolludeapmái, de sáhttá ohcci dan váidit jus ii mieđit daidda. Jus ohcci rihkku eavttuid mearrádusáigodagas, de sáhttá suohkan reágeret dása, muhto dušše fal dalle go reágeren lea čilgejuvvon álgomearrádusas.
Hálddašanláhka Go váidda meannuduvvo, de galget hálddašanlága mearrádusat čuvvojuvvot. Dat kantuvra mii lea mearrádusa dahkan galgá vuostáiváldit váidaga. Váidit sáhttá njálmmálaččat dahje čálalaččat. Sosiálabálvalus galgá čállit njálmmálaš váidaga báhpirii, ja muđui nai veahkehit váidi ovddidit váidága.
Mii galgá váidagis leat? Lea deaŧalaš ahte son, guhte váidá mearrádusa, namuha mainna son lea duhtameahttun. Jus váidi eahpida leat go buot deaŧalaš dieđut vuhtii váldojuvvon áššemeannudettiin, de sáhttá son gáibidit beassat oaidnit áššeovddideami. Jus váidi oaivvilda ahte dat lea váilevaš dahje ahte das leat boasttu dieđut, de berre dan čilget váidagis. Jus ohcci oaivvilda ahte mearrádus ii leat govttolaš, de berre son čilget movt dat boahtá sutnje váikkuhit.
Áššemeannudanboasttuvuođat berrejit maiddái namuhuvvot jus váidi leaš vásihan dakkáriid.
Mearrádusa rievdadeapmi Sosiálabálvaluslága mielde lea fylkkamánni ovttaskas áššiid váidinásahus. Jus suohkan dušše muhtun muddui vuhtii váldá váidaga, ja váidi ii leat duhtavaš, de ferte maiddái mearrádusrievdadus váidojuvvot vai váidda ovddiduvvo viidáseappot váidinásahussii.
Fylkkamánni Sosiálabálvaluslága mielde lea fylkkamánni ovttaskas áššiid váidinásahus, muhto váidda ovddiduvvo suohkanii. Fylkkamánnis lea vuoigatvuohta duššindahkat suohkana mearrádusa, dahkat ođđa mearrádusa dahje sáddet ášši ođđasis meannudeapmái suohkanii:
- jus áššemeannudeamis leat boasttuvuođat
- jus suohkan lea geavahan lága boastut
- jus árvvoštallan lea čielgasit vuoigatmeahttun
Liŋkkat
Sosiálabálvaluslága kap. 8, Áššemeannudeami birra
Hálddašanláhka kap. VII váidima ja mearrádusrievdadusaid birra
Sosiálabálvaluslága § 5-3 eaktudeami birra
Johtočálus I-34/2001 Sosiálabálvaluslága kap. 5, eaktudeami birra
Maŋemus rievdaduvvon 23.3.2004
|