-Ovttasbargoráđđehus lea oallut doaimmaid álggahan ulbmiliid olahit maid bijaimet sámepolitihkas. – Ollašuvvan mihttomearit maid mun erenoamážit hálidan ovdangeassit lea finnmárkkuláhka, ráđđádallanprosedyrat Sámedikkiin ja šállobuhtadusortnet sámiide ja kveanaide geat masse skuvlavázzima nuppi máilmmisoađi dihte, dadjá gielda- ja guovloministtar Erna Solberg. 

-Finnmárkkuláhka, mainna lei bargojuvvon 25 jagi, dohkkehuvvui loahpalaččat geassemánu 17.beaivvi. Mun doaivvun dát láhka buktá buori ovdáneami buohkaide geat orrot fylkkas, dadjá Erna Solberg. Ráđđehusa stáhtabušeahttaevttohusas lea várrejuvvon 1,6 miljovnna kruvnno diehtojuohkimii lága birra jagis 2006. Seamma stuoru ruhtasumma dán bargui lea várrejuvvon Gielda- ja guovlodepartemeantta bušeahtas jagis 2005. Finnmárkkuopmodaga stivra galgá leat ásahuvvon ođđajagimánu 1.b. 2006. Ráđđehus evttoha jagis 2006 juolludit 5 miljovnna kruvnno ásahanloana Finnmárkkuopmodahkii.

Ráđđádallamat Sámedikkiin
-Sámediggi lea dehálaš eaktobiddji ja gulahallanguoibmi sámepolitihkas. Danne lea dehálaš bivdit Sámedikkis rávvagiid buot áššiin mat leat dehálaččat sámiide, dadjá gieldaministtar. 2005 ’giđa soabaiga gieldaministtar ja sámediggepresideanta ráđđádallanprosedyraid stáhtalaš eiseválddiid ja Sámedikki gaskii. Vai dáid galgá sáhttit čuovvolit dohkálaš vugiin, de lea áibbas dárbbašlaš ahte almmolaš hálddašeaddjit ja sámi servodat ožžot buriid dieđuid ráđđádallanprosedyraid sisdoalu birra ja movt daid galgá čuovvolit geavatlaččat. Leat hutkojuvvon diehtojuohkindoaimmat ráđđádallanprosedyraid birra jagis 2006.

Šállobuhtadusat
Sámiide, geat masse skuvlavázzima nuppi máilmmisoađi dihte, ja geat maid eai ožžon oahpahusa iežaset eatnigillii dáruiduhttima dihte, leat dat joavku geaidda dát lea čuohcan unohasat. Ráđđehus evttohage dan dihte stuoradiggedieđáhusas St.dieđ.nr.44 (2003-2004) Buhtadusortnegat soahtemánáide ja buhtadusortnegat romaniálbmogii/táhteriidda ja boarraset oahppováillat sápmelaččaide ja kveanaide, heivehit šállobuhtadusortnega vai dát joavku sáhttá oažžut buhtadusa. Stuoradiggi guorrasii Ráđđehusa evttohussii cuoŋománus 2005. Dás lea deattuhuvvon ahte galgá leat álki ohcat buhtadusa, almmá ilá olu báberlána haga.

Oainnusin dahkat sápmelašvuođa
- Ráđđehus lea geavahan ollu návccaid dieđuid juohkit álmmolašvuhtii sámi diliid birra ja álggahit doaibmabijuid mat oinnusin dagašedje sápmelašvuođa almmolaččat ja maiguin doajášii ovdagáttuid ja negatiiva miellaguottuid, dadjá Erna Solberg. Dilálašvuođat leat láhččojuvvon nu ahte sáhttá geavahit eanet sámegiela almmolaččat, earret eará ruhtadettiin gielddaid guovttegielalašvuođagoluid ollislaččat, lásihettiin sámi aviissaid jahkásaš preassadoarjaga, lážidettiin vejolažžan geavahit eanet sámegiela IT-oktavuođas ja ásahettiin sámegiela sierra giellaválljenvejolašvuohtan Odin-siidduin. Davviriikkaid giellabálkkašupmi Gollegiella ásahuvvui Norgga ráđđehusa evttohusa vuođul.

Ovttasbargoráđđehus evttoha juolludit sámi ulbmiliidda buohkanassii 624,6 miljon ruvnnu dán jagi. Dát lea 4,4 proseantta lassáneapmi ovddit jagi ektui.

Juolludeapmi buohkanassii sierra sámi ulbmiliidda lea lassánan 138 miljon ruvnnuin – 28,3 proseanttain – dan rájes go ovttasbargoráđđehus doaibmagođii 2001. Lassáneapmái gullá 10 miljon ruvnnu ođđa dieđavistái Guovdageidnui. – Sámeministtarin lean hui duhtavaš go ovttasbargoráđđehus ráđđehusáigodagastis lea fuolahan mearkkašahtti lassáneami dán suorgái. Dáinna lassánemiin lea ráđđehus čájehan ahte dat lea čuovvolan áigumušaidis nannet sámegiela, sámi kultuvrra ja sámi ealáhusaid, dadjá gielddaministtar Erna Solberg.
Foto: Samediggi

Lassánan juolludus Sámediggái
Juolludus buohkanassii Sámediggái departemeanttaid bušeahtain lea jagis 2006 sullii 250 miljon ruvnnu, 12 miljon ruvdnosaš lassáneapmi ovddit jagi ektui. Earret eará lea 3 miljon ruvdnosaš lassáneapmi sámi girjebussiide, ja 2 miljon ruvnnu lassáneapmi dan sivas go Sámediggi lea viiddidan Sámi ovddidanfoandda doaibmaguovllu. Juolludus lea maiddái lassánan dan geažil go 7 miljon ruvdnosaš juolludusat jagiid 2004 ja 2005 guovttegielalašvuođa nannemii dál leat biddjojuvvon Sámedikki rámmaide. Sámedikki bušeahtta lea nannejuvvon sullii 93 miljon ruvnnuin ovttasbargoráđđehusa doaibmaáiggis. Dát čuovvu dan ulbmila ahte Sámedikkis galgá leat stuorát váikkuhanfápmu ja váldi dakkár áššiin, mat erenoamážit gusket sámi álbmogii.

Psyhkalaš dearvvašvuođasuodjalusa nannen
Dearvvašvuođa- ja fuolahusdepartemeanta áigu joatkit iežas plána nannet psyhkalaš dearvvašvuođasuodjalusa Kárášjogas ja Leavnnjas nu ahte dat šaddet riikkalaš gelbbolašvuođaguovddážat bálvalusaid oktavuođas sámi álbmoga várás. Bearašossodaga ja nuoraide fáhkkasajiid huksen leat vuoruhuvvon doaibmabijut. Dán jagi juolludus lea jurddašuvvon lasihuvvot 22,5 miljon ruvdnosažžan, dan ektui go dat jagi 2005 lei 18 miljon ruvnnu.

Ođđa boazodoalloguovddážat
Nannen dihtii boazodoalu riikkaidgaskasaš ovttasbarggu ráđđehus ásahii 2005 čavčča Boazodoalu riikkaidgaskasaš fága- ja gaskkustanguovddáža Guovdageidnui. Guovddážii lea jahkái 2006 juolluduvvon su. 2,3 miljon ruvnnu, mat juohkásit Gielda- ja guovlodepartemeantta, Eanandoallo- ja biebmodepartemeantta ja Olgoriikkadepartemeantta bušeahtaide. Luondo- ja boazodoallobálvalusaid resursaguovddáš lea maid ásahuvvon Guovdageidnui Oarje-Finnmárkku bozologu heiveheami oktavuođas. Ulbmil lea rievdadit prošeavtta iešruhtadeaddji fitnodahkan ovdal jagi 2007 loahpa. Gielda- ja guovlodepartemeanta evttoha 880 000 ruvdnosaš juolludusa guovddážii 2006:s.

Juolludusat sámi áigumušaide  (1000 ru):

1) Ollislaš juolludus sámi ulbmiliidda ii leat mearriduvvon. Sámi vuoigatvuođalávdegotti rámma mearriduvvo ođđajagimánu 2006` álggus.
2) Álgojuolludus ođđa dieđavistái Guovdageainnus (kap. 2445, poasta 31), gč. čilgehusa Oahppo- ja dutkandepartementta vuolde.

Sámi oahppu lea okta ráđđehusa deháleamos sámepolitihkalaš áŋgiruššansurggiin. Danne lea ráđđehus Oahpahus- ja dutkandepartemeantta bušeahtas evttohan lasihit juolludusaidis sámi vuođđoskuvlii, joatkkaskuvlii, allaskuvlii ja dutkamii.

Go dađis leat eanet oahppit geat háliidit oahpu sámegielas, de evttoha ráđđehus lasihit juolludusa sámegillii vuođđooahpahusas 6,4 miljon ruvnnuin jagis 2006 – 46,7 miljon ruvdnosažžan. Doarjjaortnet galgá Govva: Bjørn Hatteng                         váikkuhit nannet sámegiela oahpahusa ja oahpahusa Sámi dutkamiid guovddáš                  sámegillii, ja nannet oahpaheaddjiid gelbbolašvuođa.

Máhttoloktema oassin ráhkaduvvojit ođđa oahppoplánat sámegiela oahpahusa várás ja oahpahusa várás sámegillii. Oahppoplánat galget váldojuvvot atnui skuvlajagi 2006-2007 rájes. Oahpahusdirektoráhta bargá ovttas Sámedikkiin dáinna, ja Sámediggi oažžu sullii 2 miljon ruvnnu dán barggu nannemii jagis 2006.

Danne go Sámi Instituhtta lea organiserejuvvon Sámi allaskuvlla sierra ovttadahkan, de lea juolludus allaskuvlii lassánan 2 miljon ruvnnuin 35 miljon ruvdnosažžan.

Vai sáhttá joatkit prošeavttain Sámi dieđavisti Guovdageainnus, ráđđehus evttoha 10 miljon ruvdnosaš álggahanjuolludusa. Áigumuš dieđavisttiin lea earret eará čohkket sámegielat bargamušaid ja sámi dieđalaš doaimmaid stuorát birrasii. Statsbygg lea ožžon bargun láhčit dilálašvuođaid ođđa vistái, ja ovdaprošeakta lea gárvánan. Álggahanjuolludus dárbbašuvvo vai sáhttá joatkit prošeavtta.