Vuoigatvuohta oažžut veahki go ieš ii nagot iežas fuolahit
Jus ohcá bálvalusaid sosiálabálvaluslága § 4-2 olis, de galgá sosiálabálvalus guorahallat lea go ohcci dakkár dilis mii lea čilgejuvvon lága §:s 4-3. Paragráfas 4-3 celko ahte go ii nagot ieš iežas fuolahit, dahje go oalát dárbbaša geavatlaš dahje peršovnnalaš veahki gieđabirasbargguid doaimmahit, de lea vuoigatvuohta sosiála bálvalusaide ja doaibmabijuide.
Sosiála bálvalusaide gullet
a) geavatlaš veahkki ja oahpahus, namalassii peršovnnalaš veahkki geavaheddjiid dárbbu mielde sidjiide geat erenoamážit dárbbašit veahki buozanvuođa, doaimmashehttejumi, agi dahje eará árttaid geažil,
b) helpendoaimmat olbmuide ja bearrašiidda main leat erenoamáš lossa fuolahusbarggut,
c) doarjjaolbmot olbmuide ja bearrašiidda geat dan dárbbašit doaimmashehttejumi, agi dahje sosiála váttuid geaži,
d) sadji ásahusain dahje ásodagain main leat birrajándora fuolahusbálvalusat sidjiide geat daid dárbbašit doaimmashehttejumi, agi dahje eará árttaid geažil.
Njuolggadus lea erenoamáš áigeguovdil doaimmashehttejuvvon olbmuide ja vuorasolbmuide, muhto maiddái váhnemiidda ja vuolleahkásaš mánáide jus váhnemiid fuolahannávccat eai leat doarvái buorit máná/mánáid áimmahuššat.
Olbmos sáhttet leat vuoigatvuođat bálvalusaide jus dat leat dárbbasšlaččat dasa ahte sáhttit birget ruovttus ja barggus. Njuolggadus gusto dattege dušše daidda bálvalusaide mat leat sosiálabálvalusa ovddasvástádussan.
Rávisolbmuin ii leat fuolahusgeatnegasvuohta guđetguimmiideasat dáfus. Danne ii sáhte suohkan hilgut bálvalusohcamuša dainna ákkain ahte ohcci sáhttá oažžut priváhta veahki iežas olbmuid bokte. Dattege dovdet eatnasat morálalaš ovddasvástádusa lagamuččaideaset ovddas, ja dáhttot danne bargat fuolahusbargguid. Jus doaimmaha erenoamáš lossa fuolahusbargguid, de sáhttá gáibidit suohkana fuolahit doaibmabijuid mat geahpidit ovddasmorraša.
Ohcan ja váidda
Ohcan sáddejuvvo suohkanii. Sosiálabálvalus galgá árvvoštallat ohcama ja ráđđádallat ohcciin das makkár bálvalusaid sáhttá leat áigeguovdil álggahit. Ohcci iežas oaivil galgá erenoamážit deattuhuvvot. Suohkan galgá dahkat mearrádusa mas boahtá ovdan makkár veahki sáhttá oažžut ja man viidát dan oažžu. Jus suohkana fálaldat ii govčča ohcci sosiálabálvalusdárbbuid, de sáhttá son váidit suohkana mearrádusa. Váidininásahus lea fylkkamánni. Váidda sáddejuvvo suohkanii.
Liŋkkat
Sosiálabálvalusláhka kap. 4
Maŋemus rievdaduvvon 19.4.2004
|