|
Fylkkamánnit čađahedje geahču 59 suohkanis oassin riikkaviidosaš bearráigeahčus mas iske riektesihkarvuođa bákku ja fámu geavaheamis psyhkalaš doaimmashehttejuvvon olbmuid dáfus. Mii iskkaimet láhčet go suohkanat doarvái bures bálvalusaid main lea unnimus lági mielde bákku ja fámu geavaheapmi, ja rievdaduvvojit go geavaheddjiid bálvalusat sin dárbbuid mielde, gč. sosiálbálvaluslága § 4-2 a-d.
Stáhta dearvvašvuođageahčču lea máŋga jagi gozihan psyhkalaš doaimmashehttejuvvon olbmuide bealuštahtti sosiála bálvalusaid. 2005:s čađahedje fylkkamánniámmáhat riikkaviidosaš bearráigeahču suohkaniin mat ledje mearrádusaid dahkan bákku ja fámu geavaheamis ja/dahje mat ledje sádden dieđuid vaháteastadeaddji doaibmabijuid geavaheamis heahtedilis. 2005 bearráigeahčus iske fylkkamánnit maid movt bákku ja fámu geavaheami ovttaskasmearrádusaid čađahedje. 2006:s ges leat geahččan daid suohkaniid mat eai leat dahkan dakkár mearrádusaid eai ge leat dieđuid sádden vaháteastadeaddji doaibmabijuid birra heahtedilis. Fylkkamánnit ledje 2006:s geahčus mielde vuosttažettiin dain suohkaniin geat eai lean sádden dakkár mearrádusaid dahje dieđuid.
2006 bearráigeahčus fuomášeimmet rihkkumiid 32 dain 59 iskojuvvon suohkaniin das ahte sihkkarastet go suohkanat ahte doaimmashehttejuvvomiid bálvalusat rievdaduvvojit sin dárbbuid mielde. Rihkkumat fuomášuvvojit earenoamážit juohkinproseassas. Earret eará váilot oktagaslaš árvvoštallamiid dokumentašuvnnat, eai leat čálalaš mearrádusat geavaheddjiid bálvalusaide, mearrádusaid eai leat ákkastallan, eai dat evaluerejuvvo ja bargit eai dieđe makkár mearrádusat leat dahkkon. Fylkkamánnit leat maid gávdnan váilevaš dokumentašuvnnaid mieldeváikkuheamis juohkinproseassas, ja oktagaslaš iskamiin ja árvvoštallamiin mat galget leat vuođđun bálvalusaid juohkimis.
Sosiála bálvalusaid lágas rahpá kapihtal 4A vejolašvuođa geavahit bákku ja fámu earenoamáš dilálašvuođain. Suohkaniid bákku ja fámu geavaheamis doaimmashehttejuvvomiid ektui leat fylkkamánnit fuomášan rihkkumiid 44 suohkanis go iske 59 suohkana. Gávdnosat ja vásáhusat dán riikkaviidosaš bearráigeahčus duođaštit maid dán suorggis ovddeš bearráigeahččogávdnosiid (gč. Dearvvašvuođageahču Raporttaid 6/2005 ja 2/2006). Fylkkamánnit leat oaidnán ahte geavahuvvo bággu ja fápmu almmá formála mearrádusaid haga, ja ahte suohkaniin váilu iežasdárkkisteapmi čuovvoleamis dieđáhusaid go leat atnán vaháteastadeaddji doaibmabijuid heahtedilis.
|