Konferánsa Finnmárkoláhkaevttohusa birra

Riikkaidgaskasaš eamiálbmotvuoigatvuođaid ja Norgga sámepolitihka gaskavuohta

Prográmma
Registreren

Romssa universitehta Sámi dutkamiid guovddáš lea pláneme lágidit konferánssa man guovddážis leat proseassat mat gusket ovddiduvvon Finnmárkoláhkaevttohussii. Konferánsa lea plánejuvvon lágiduvvot njukčamánu 10. ja 11. b. 2005 Romssa universitehtas. Konferánsalágideapmi lea ovttasbargu dutkanprošeavttain ”Demokratiija ja eamiálbmotvuoigatvuođat”, mas oassálastet Sámi allaskuvla ja Romssa universitehta Stáhtadiehtaga instituhtta. Sámediggi doarju konferánssa ekonomalaččat.

Lágesvuotna
Govven: John-Marcus Kuhmunen

Dát konferánsa lea vuolggahuvvon proseassas mii dál lea jođus mearridit lága riektedilálašvuođaid ja luondduriggodagaid hálddašeami birra Finnmárkkus (Finnmárkoláhka). Mii leat bargame oažžut muhtun riikkaidgaskasaš oassálasttiid geat sáhttet ovdanbuktit makkár vuordámušat riikkaidgaskasaš servodagas ja eamiálbmogiin leat norgga sámepolitihkkii. Rodolfo Stavenhagen, ON’ olmmošvuoigatvuođaid ja eamiálbmotvuoigatvuođaid sierradieđiheaddji, lea juo cealkán ahte son searvá dán konferánsii.

Konferánssa ulbmil lea digaštallat Finnmárkoláhkaevttohusa riikkaidgaskasaš riekteovdáneami ektui, ja čalmmustahttit man muddui sáhttá Finnmárkoláhkaproseassaid digaštallat šiehtadallan- ja soahpamušásahusa ektui.

Sis-Finnmárku
Govven: John-Marcus Kuhmunen

Konferánsa álggahuvvo riikkaidgaskasaš osiin mas ovdanbuktojuvvojit dat vuordámušat mat riikkaidgaskasaš servodagas ja eamiálbmogiin leat norgga sámepolitihkkii. Dasto čalmmustahttit fágalaččat bargovugiid ja šiehtadallamiid veahkkeneavvun fuolahit eamiálbmotvuoigatvuođaid. Muhtun eamiálbmotoktavuođain leat šiehtadallamat ja soahpamušat veahkkeneavvut eamiálbmogiid ja stáhta ovttasdoaibmamis, ja proseassat bohciidahttet mohkkás čuolmmaid. Oasit šiehtadallamiin ja soahpamušain dollojuvvojit eret almmolaš digaštallamis, ja almmolašvuohta ii beasa geahčadit šiehtadallanproseassaid ovdal go soahpamuš lea gárvásit šiehtadallon. Makkár ásahusat fertejit leat sajis dáhkidan dihte legitima proseassaid šiehtadalladettiin? Eará gažaldat mii guoská šiehtadallanbohtosiidda lea movt dat ipmirduvvojit ja mii dahká šiehtadallanbohtosiid legitiman. Sáhttá go bohtosiid oaidnit gaskaneassoahpamuššan mat leat šiehtadallojuvvon dainna oaiviliin ahte dássádallat vuostálas beroštumiid, ja eai go šiehtadallanbohtosat leat doarvái dustet friddja, almmolaš vuođuštangáibádusa maiddái earáid ektui go šiehtadallanbeliid ektui? Dasa lassin ferte jearrat ahte maid sáhttá šiehtadallat.

Dán oasi maŋŋel ovdanbuktit Finnmárkoláhkaevttohusa konkrehtalaččat, ja ovdanbuktit maid eamiálbmotjulggaštusbarggu mii dál lea loahpahuvvome. Dát bargu guorahallojuvvo erenoamážit eananvuoigatvuohtaášši ektui. Konferánsa loahpahuvvo panelain mas politihkkarat ja dutkit digaštallet proseassaid mat leat Finnmárkolága ektui riikkaidgaskasaš riekteovdáneami ja šiehtadallanásahusa čuovggas. Panelas galget leat politihkkarat iešguđet dásiin. Mii sávvat ahte servet oassálasttit Stuoradikkis, Ráđđehusas, Sámedikkis ja Finnmárkku fylkkagielddas.

Konferánssa ulbmiljoavku leat sihke politihkkarat, hálddahuslaš bargit, dutkit, studeanttat, media ja muđui álbmot. Konferánsa dulkojuvvo sámegillii, skandinávalaš gielaide ja eŋgelasgillii.

Dieđit iežat konferánsii dákko
Konferánssa prográmma