Tilsammans
– Her er sovesalen, her søv vi seks gutar
i fem senger, seier lysluggen Markus. Eg må stikke, men
berre slå dykk ned til dei andre kjem. Eg stolar på at
de ikkje stel nokon av platene. Are er veldig glad i ein
del av den gamle vinylen.
 |
OPE HUS. Are alias Konfirmas Turgas (t.v.) saman
med ei av dei mange venninene som stadig oppheld
seg i kollektivet på Møhlenpris. Under: Eksempel
på kreative veggdekorasjonar i kollektivet.
|
Vi nikkar og smiler og seier at det skal
vi ikkje gjere. Og brått sit vi der, heilt åleine i ei
framand leilegheit, med beskjed om å boltre oss fritt
i kjøleskapet og platesamlinga. Vi er i eit kollektiv
i ei ganske sliten blokk på Møhlenpris. Heile strøket
utanfor osar framleis av tjuaguttar, arbeiderklasse og
Gerhardsen. Vi set i gang med å føle oss som heime, og
byrjar å sjå oss rundt i kåken. Veggane er dekt av ymse
kreativ kunst av eige fabrikat. Fotografen kniser henrykt
over alle installasjonane som heng rundt omkring på veggane.
Særleg over plakaten nokon har hengt opp på soveromsdøra.
Det er ei reklame for eit anna kollektiv. Dei har lista
opp fleire grunnar til å ikkje bo her. «Lei av å bli vekket
av leggvarmer», står det, utan at vi umiddelbart forstår
kva det betyr. Men vi går ut i frå at det ikkje er den
openbare betydninga. Den såkalla sovesalen er forresten
slett ikkje nokon sal, men eit middels stort soverom.
Her deler dei seks karane på fem senger. Dei har pressa
inn ei dobbeltseng, ein madrass på golvet og ei nysnekra
køyeseng. Det luktar friskt av høvla furuplank. Etter
at vi har drive og blotra oss ei god stund, kjem ein av
bebuarane inn døra. Han ser ikkje ut til å bli særleg
overraska over å finne to framande menneske på kjøkenet
sitt med kameralinsa djupt nede i ei av grytene på benken.
Han likar at vi har sett på Coltrane på stereoanlegget,
og lurer på om vi vil ha lettøl eller kaffi.
– Kaffi hadde vore fint.
Men kaffien er visst ikkje laga sånn heilt utan vidare.
Alt tek litt lenger tid når ein ikkje har varmtvatn på
kjøkenet. Og særleg når kaffitraktaren er ute av form
fordi nokon har forsøkt å lage tyrkisk te på den. «Personer
som lager mate på denne kaufetrakter, vil f.o.m. 30.9.2002
få sæd på tannkosten. Mvh Konfirmas Turgas», står det
på ein lapp.
– Kven er Konfirmas Turgas?
– Det er Are. Og etter ei lita stund kjem Are og Halvor
inn av døra. Det er dei som er dei to offisielle bebuarane
av leilegheita. Dei heiter forresten ikkje Are og Halvor,
men dei vil ikkje ha namna sine på trykk, sidan informasjonen
om dei spesielle buforholda kanskje vil falle huseigaren
tungt for brystet. Are vil gjerne bli kalla Konfirmas
Turgas, og vi lovar å tenkje på det.
|
 |
| |
Anarki i trusehylla
På soverommet er den eine veggen dekt av hyller med klede.
Are grip vilkårleg inn i bunken og halar ut ei skjorte
som det står «Löplabbet» på.
– Heisann, bryt sambuaren ut, der fann du faktisk ei som
ikkje er utruleg stygg!
– Er det verkeleg anarki når det gjeld klede også,
lurer vi.
– Jada! Sjølv om det er litt vanskeleg med buksene, vi
treng litt forskjellige lengder i beina. Men på underbukser
og slikt er det full fridom. Vi noterer oss at det står
Dolce&Gabbana på ein av merkelappane.
– De er visst nokre skikkelege flottenfeiarar i klesvegen.
- Hm ja, akkurat den der liknar vel mest av alt på ei
julegåve. Maten i kjøleskapet er også felles, og brødet
lagar dei på huset. Alle her virkar i det heile svært
opptatt av mat og matlaging. Akkurat det finn vi litt
merkeleg, sidan kjøkenet er mikroskopisk, og dertil manglar
ein del nyttige fasilitetar, som til dømes vifte, benkeplass
og varmt vatn. Kollektivet vart etablert i august i fjor
av Halvor og Are. Dei hadde ikkje opprinneleg planar om
at det skulle verte så mange, men det balla liksom på
seg. Nummer tre flytta inn fordi han ikkje fann leilegheit
saman med dama. Når dei var tre så kunne dei like godt
vere fire. Og når dei først var fire, tenkte dei at «kva
er eigentleg forskjellen på fire og seks». Dei siste bebuarane
er sånne som har kome på nachspiel, og så syntest dei
at det var så koseleg her at dei bestemte seg for å bli.
I fjor hadde dei ein 62 år gammal oberst frå New Zealand
buande på sofaen i fleire månader. Dei har og hatt tyske
ryggsekkturistar på sovesalen. Då Are kom attende frå
sommarferie i august, var ingen av sambuarane hans heime.
Men på stova sat det fem personar og spelte Kokkelimonke.
|
 |
ANARKI. Dei deler på alt, til og med underbuksene.
|
Guttekos
Halvor reklamerar meir enn gjerne for denne måten å bu
på. Han fortel at mange frikar heilt ut når dei høyrer
at han søv i same seng som andre gutar.
– Faktum er at det er sabla koseleg å bu slik. Eg synest
berre det er fint at nokon har varma opp dyna for meg,
seier Halvor og smiler raust. Han forklarer at hvis folk
berre ville prøve det, ville dei nok likt det. Hvis folk
var villege til å bu med dobbel tettleik ville dei verste
bustadhaiane sannsynlegvis gått konken. Dessutan ville
folk fått litt meir av den nærleiken som samfunnet skrik
etter no til dags. Det heile byrja med at han og Are låg
i same seng ei periode, fordi Halvor ikkje hadde nokon
stad å bu. Den senga dei hadde då var omtrent 0,70 meter
brei, og i byrjinga tykte dei det var litt rart.
– Ein ligg der og tenkjer på at ein ikkje må få morgenbrød
og slikt. Men etter ei stund føles det heilt naturleg.
Det blir som å ligge i same seng som broren sin, det er
vel ingen som synest at det er ekkelt, meiner Halvor.
– Halvparten av dei som kjem hit synest det er veldig
koseleg og halvparten frikar heilt ut. Mange damer forstår
ikkje at vi orkar å ligge i felles senger. Men sjølve
deler dei seng med ein svett og hårete mann, og det er
liksom greit fordi fyren tilfeldigvis er typen deira.
– Men privatlivet må nødvendigvis verte av ei spesiell
art?
– Nei. Dette er ikkje eit sånt sex-o-rama-kollektiv, som
ein høyrer om. Eg har enno til gode å ligge i same rom
som nokon som har sex. Viss nokon har dama på besøk, så
søv dei andre på stova.
– Sympatisk gjeng
– Klart at vi må respektere slikt.
Stovebord frå Elektrolux
Etter kvart kjem det fleire og fleire folk inn døra. Nokon
av dei bur her, nokon bur her ikkje, og nokon av dei er
litt uklare på det punktet. Sidan dei ikkje har tv, vert
det mykje tid til sosialt samvere på stova. Ei sofagruppe
er dandert rundt eit gammalt kjøleskap som er velta over
på sida.
– Strøkent bord, meiner vi.
– Ja, ikkje sant? Det virkar faktisk også. Når vi har
fest reiser vi det opp, pluggar i kontakten og brukar
det som øl-kjølar, forklarer dei. Ellers så prøvar dei
å begrense mengda av bord og liknande horisontale flater.
Det har ein tendens til å akkumulere seg ein heil masse
ting oppå dei, og det igjen utviklar seg ofte til rot.
Karane er proppfulle av gode historier om diverse vener,
men mest om seg sjølv. Mellom anna om den gongen Are skulle
prompe på eit lys. Men vi forstår raskt at den historia
ikkje egnar seg for gjengiving i nokon form for trykt
media. Det same gjeld historia om «Gutt i brød», og kva
ein «Leggvarmar» eigentleg er. Men vi kan røpe såpass
at det har noko å gjere med varme som brått oppstår under
dyna når ein ligg anføttes. – Sist vi hadde grisefest
var det 80 menneske her inne. Då var her så fullt at alle
måtte stå, og ein brukte over ein halvtime på å bevege
seg frå stova og inn på kjøkenet. Nokon av gjestane kom
seg aldri inn døra, så dei måtte berre gå igjen. Det slår
oss at vi har følt oss veldig heime her, heilt sidan vi
kom inn døra. Men snart må vi gå. Vi avslår høfleg tilbodet
om å ligge over. Men vi takkar ja til å kome på middag
i morgon. Så ruslar vi ut i den kalde haustnatta. Vatnet
på asfalten har frose til is. Men no veit vi at verda
likevel er litt varmare enn vi trudde i går.
