 Universitetet
er tilsynelatande demokratisk. Men kvar gong det er val på
dei som skal representera studentane er det svært få som gidd
å røysta. I sist val til studentrådet var det berre nokre
få prosent av studentane som deltok. Dei fleste kan vera samde
i at det er eit stygt demokratisk problem når berre nokre
få hundre får det avgjerande ordet om kven som skal ta viktige
avgjerder på universitetet, skriv Svein Olav Langåker, hovudfagsstudent
i samanliknande politikk og aktiv medlem av Studentersamfunnet.
E-demokratiet på universitetet
For å setja det på spissen kan det vera to årsaker
til at så mange er heimesitjarar. Anten synest ikkje studentveljarane
at det er vits i å røysta fordi det ikkje er noko viktig som
står på spel, eller maktar ikkje studentpolitikarane fortelja
veljarane sine kva viktig som står på spel. Sjølvsagt kan
ein også sosiologisera og psykologisera veljarane og seia
at dei ikkje røystar fordi dei er late, men etter mi meining
er det å skyta seg sjølv i foten. Utgangspunktet mitt er at
ein må sjå på veljarane som rasjonelle aktørar.
Konsekvensen av den første tolkinga inneber
alvorlege problem for heile eksistensen av studentdemokratiet.
Det er lite vits i å ha eit demokrati der ingenting viktig
står på spel. Den andre tolkinga inneber mangel på kommunikasjon.
Eg vil tru studentpolitikarane vil synast dette er ei meir
rimeleg tolking, elles hadde det vore liten vits i å halda
på med det dei gjer. Men dersom studentpolitikarane meiner
at dei verkeleg tek viktige avgjerder, då er det deira ansvar
å fortelja kva viktige avgjerder dei tek. Sameleis må det
gjerast lettare for veljarane å uttrykkja kva dei synest er
viktig, slik at det som studentrepresentantane synest er viktig
i stor grad er samanfallande med det dei representerte synst
er viktig. Men korleis skal ein betra kommunikasjonen mellom
veljarar og valde på universitetet? Kanskje den enklaste måten
er å bruka Internett. Rasmussen-utvalet, som vart nedsett
for å sjå på valordninga på UiB, påpeikar i innstillinga si
som vart lagt fram for rektor hausten 2000 at Internett kan
vera ein kanal som vil gjera valdeltakinga høgare.
Ved å bruka Internett kan ein treffa studentane
akkurat der dei er, anten det er på pc-salen, heime, eller
for den saks skuld på feltarbeid i Sør-Aust-Asia. Studentane
er dei som brukar Internett mest her i landet, og det hadde
vore rart om ikkje valdeltakinga hadde blitt større ved val
over nettet. Kostnaden for å røysta hadde vore forsvinnande
liten om systemet blei gjort praktisk. Førebels blir ikkje
Internett nytta så mykje i demokratiet si teneste, men dét
burde det bli. Ein ting er internettval på universitetet.
Men det er ikkje nok. Eit vitalt demokrati krev deltaking
også mellom kvart val. Fleire stader over heile verda blir
internett brukt til å betra kvaliteten på demokratiet. Her
i Noreg har Telenor allereie teke til å bruka Internett i
bedriftsdemokratiet sitt og Grafisk Forbund arrangerer møtene
sine over nettet. Fleire offentlege prosjekt er sett i verk
for å bruka moderne informasjons- og kommunikasjonsteknologi
til å vitalisera folkestyret. Universitetet og NSU har brukt
Internett til informasjon, og demokratiet er avhengig av god
informasjon. Men universitetet sin informasjonspolitikk er
i dag veldig hierarkisk. Studentar som er interessert i saker
kan søkja på saksdokument og få tilgjenge til desse over nettet.
Ein må mildt sagt vera spesielt interessert om ein går inn
og studerer saksdokument. For at demokratiet på universitetet
skal få engasjera andre enn wanna-be lobbyistar og heiltidspolitikarar
er det avhengig av at informasjonen blir bearbeida. Den beste
måten å gjera det på er gjennom kommunikasjon mellom veljarar
og valde. Internett opnar for ein slik kommunikasjon, og denne
kanalen burde universitetet og studentdemokratiet vita å bruka.
Ved å betra kontakten mellom veljarar og valde gjennom e-post,
diskusjonsfora og andre måtar for to-vegs-kommunikasjon vil
det bli lagt grunnlag for breiare deltaking.
Skal universitetet ha truverde som nyskapande,
burde ein ikkje stilla seg passiv til bruken av Internett
i demokratiet si teneste. Sidan Rasmussen-utvalet la fram
instillinga si er det enno ikkje mogleg å stemma over Internett.
Ikkje berre kan dei demokratiske problema av i dag bli løyst
- ein kan også opna for eit breiare engasjement på universitetet.
Så spørst det om studentpolitikarane og universitetsleiinga
ønskjer større deltaking... eller om politikken på UiB skal
vera leikegrinda til framtidas heiltidspolitikarar.
11.09.02
|
