Universitetet meiner:...
GRUNDE GRIMSTAD
Ansvarleg redaktør
Det er eit godt prinsipp at store offentlege institusjonar
som universiteta, bør passe seg for å ta stilling til saker.
Dette fordi dei må ta hensyn til meiningsforskjellar blant
sine mange medlemer. Men på eit punkt må ein, også i slike
organisasjonar, stikke fingeren i jorda og sjå til at dette
hensynet ikkje glir over i det servile og tannlause.
Situasjonen i dag er at USA pressar på for å få i stand
ein krig mot Irak. Ein krig som dei prøvar å legitimere ved
å trekke oppkonstruerte parallellar mellom fjerning av Saddam
Hussein og kampen mot internasjonal terrorisme. Dei brukar
FN som sine marionettar når det passar dei, og har, ut frå
ein merkeleg logikk, gitt FN i oppgåve å skaffe bevis for
at Irak driv med lureri. Greier ikkje FN å avdekke noko slikt,
så går USA til krig. Med andre ord; USA går til krig uansett.
Det er ikkje vanskeleg å sjå at Bush-administrasjonen har
minst ein løynd agenda her. Og språkbruken deira lyser av
bondefangeri og ei type formuleringar som alltid har vorte
nytta av folketalarar som vil apellere til dummskap, frykt
og patriotisme. Berre det å lire av seg noko så tåpeleg som
formuleringa «Ondskapens akse», vitnar om ein mangel på kulturell
og menneskeleg innsikt som svært få danna menneske kan skilte
med.
Eit godt ordtak seier at ein intelligent fiende veit du
kvar du har, det som verkeleg er farleg er dumme vener. Og
når dumme vener sit i verda sitt maktsenter, burde alle med
kunnskap til å gjennomskue det snarast skrike ut si meining.
Utan samanlikning for øvrig, er det også verd å påpeike at
verda fleire gongar før har toa sine hender når stormakter
med meir eller mindre skjulte hensikter, vel å angripe andre,
meir eller mindre uskuldige land. Ved slike høve har uredde
intellektuelle heva røysta mot uretten, og historia har gjeve
dei rett i det. Og dersom endå fleire hadde hatt hår på brystet,
og ikkje vore så redde for å trakke på tær, kunne historia
kanskje sett annleis ut.
For å snu på spørsmålet; kvifor skal ikkje universitetet
ta stilling til den komande krigen mot Irak? Universitetet
er ikkje verdinøytrale eller utan meiningar, slik dei seier.
Eg kan vanskeleg tenke meg at universitetsrektor Kirsti Koch
Christensen eller Universitetet i Oslo sin rektor Arild Underdal,
ville stille opp i media og seie at «I spørsmålet om Benjamin
Hermansen, må eg som universitetsrektor stille meg nøytral.
Uansett kva eg som privatperson måtte meine.» Universitetet
har meiningar. Ein må ikkje forveksle nøytralitet med det
å tilpasse seg til å stå i sentrum av meiningane, det vil
seie å ta eit standpunkt der færrast mogeleg er ueinige med
deg. Det er ikkje berre kjedeleg og tannlaust. Når ein har
å gjere med folk med uedle baktankar er det direkte farleg.
Universitetet og universitetsleiinga kan ikkje melde seg
ut av samfunnet på denne måten, og tru at dei er verdinøytrale.
Universiteta som er våre tempel for kunnskap kan ikkje tillate
seg å sitje på gjerdet i saker som har konsekvensar for oss
alle. Alle skulle no omsider ha lært at slike unnvikande holdningar
får hard medfart av historia sin dom.
05.02.03
|
