Banebrytande bas albygg

Etter Rikshospitalet er det Noregs mest avanserte bygg. Bygg for biologiske basalfag er Bergens nye praktskue.

Tekst: Ingrid Sælendsminde og Øyvind Lefdal Eidsvik
Arkivfoto: Mari Sundsbø

Å gå opp det monumentale trappehuset på BB-bygget gir nesten sug i magen. Med ei høgde på 43 meter, bind det saman ni etasjer med forsking og undervising. Begge delar skal vere i verdsklasse. Det er målet til både Universitetet i Bergen og utdanningsminister Clemet. Prisen på huset er ein milliard kroner, og det er utan både utstyr og usmykking.

	DRÅPETELJING. Indiske Vandana Raghavan tel dråpar til forskinga si. På BB-bygget finn du eit laboratorium rundt kvart hjørne.

Rapekunst
I trappehuset tar sensorar opp alle lydar og sender dei ut på høgtalarar. Brukarkoordinator Torbjørn Dall-Larsen må smile av lydkunsten.
– For å teste anlegget drakk dekanus ei flaske farris på styrten og sprang ut i trappehuset. Der rapa han det han kunne. Lyden gjalla i veggane i lang tid etter, humrar han. Dall-Larsen er høgt og lågt. Med den vesle, blå nøkkelen sin kjem han inn alle små, hemmelege dørar. I dag gjer Studvest det òg.

Medisinsk verdskart
I lange labyrintar av betonggrå gangar ser vi rad på rad med laboratorier og andre forskingsrom. Enkelte stadar står menneskje med kvite frakkar og jobbar med pipettene sine, andre rom ventar framleis på å bli tatt i bruk.
– Desse romma er isolert med tjukt, mjukt stål for å fjerne all elektromagnetisk støy, forklarar Dall-Larsen, idet vi stoppar framfor ei tung dør.
– Her er det mogleg å registrere svake signal frå hjernen til forsøkspersonar, utan å bli forstyrra av masta på Ulriken eller andre feilkjelder. I etasjen under står to store maskiner og bråker. Hit skal forskarar frå heile landet kome for å spalte protein til småbitar. Protein frå menneskje kan samanliknast for blant anna å finne ut om dei er årsak til sjukdom. Også SARS og HIV får merksemd fra forskarane. Med BB-bygget skal Bergen på det medisinske verdskartet. I spesielle soner vil det snart føregå meir kontroversiell forsking. Her vil det bli oppstalla dyr til ulike forsøk. Mellom anna kan forskarar regulere dyra sine inntrykk av lys, mørkre og temperaturar.

	MONUMENTALT. Trappehuset er markant i Årstad skyline. Her ligg det som Universitetet i Bergen ynskjer skal bli ein verdsmedisinsk spydspiss.

Fjernstyrt frå Trøndelag
I ein liten sentral i åttande etasje sit dei som verkeleg har kontroll over dag og natt til små laboratorierotter. Som ein storebror som ser det meste, kan driftsavdelinga regulere alt frå fjernvarmen frå bossanlegget i Rådalen til luftfukta hos rottene. Frå nokre datamaskinar kan lys, temperatur og ventilasjon styrast i heile bygget.
– Sjå her, smiler Rolf Kristiansen, driftsleiar for BBB. Han peikar på skjermen sin.
- Her har vi tankar med 30.000 liter sprit. Det han ikkje seier, er kva som er oppbevart i spriten. I tankane ligg daude personar som har testamentert kroppen til forskning og undervisning.
– Men akkurat no er det Trondheim som styrer, seier Kristiansen. Mange er nyfikne på den finurlege teknikken i bygget, og driftsleiar Kristiansen er ikkje verre på det enn at andre kan få prøve seg på husets styringssystem - universitetets nye dataleiketøy. Ikkje berre Trondheim, men også frå Paris har BBB blitt fjernstyrt.

	KJENTMANN. Lydkunsten i trappehuset har fostra gode historier om raping og roping. Torbjørn Dall-Larsen, omvisar og brukarkoordinator, kan dei fleste.

Påtrengande persienner
Med ein langt frå diskret durelyd går persienna på kontoret til Håkan Sundberg ned. Like etter går den opp att.
– Förbaskade persienner, seier Sundberg. Psykologiprofessoren er blant bebuarane i 8.etasje, men han rekk knapt å seie regresjonsanalyse før persiennene igjen er på veg ned. Persiennene er computerstyrt etter sol og skyer, og blant dei tekniske dupedittane BB-bygget er fullt av. Men Bergen har ikkje dei mest stabile vêrtilhøva.
– Det er vanskeleg å stille kor mange skyer som skal til før persiennene går ned, forsvarar driftssjef Kristiansen. Dall-Larsen er einig.
– BBB er ingen masseprodusert bil. Då vi byrja, var det ingen som kunne bruke huset. Vi må prøve og feile, fortel han.

Heller kunst enn disseksjon
At mykje ikkje er ferdig, får vi òg eit inntrykk av i det Dall-Larsen kjem inn i eitt av auditoria.
– Veit du at PC-laben ikkje verkar, undrar ein student.
– Får vi klokke her, vil ein professor vite. Dall-Larsen svarar så godt han kan, før han umerka snik seg ut døra.
– Det er ein del som manglar enno. Men bygget er fleksibelt, og laga slik at det kan endrast om det blir nødvendig, seier han. Noko vart endra allereie før bygget blei tatt i bruk. Langs den eine veggen inn mot den japanske hagen ville arkitektane ha store, klare vindauge. Dei hadde ikkje tenkt på at romma skulle brukast til disseksjon. Løysinga blei kunstvindauge i farga glas til ein million kroner. Det blir omlag 150.000 kroner glasruta.

Gullfiskbalanse
Over seks millionar kroner er gitt til utsmykking av stasbygget. Mykje av kunsten er komen på plass, men endå er ikkje pengane brukt opp. Mest prangande er kanskje den japanske hagen midt i bygget. Og der, midt i hagedammen, svømmer to lykkelege gullfiskar. Dei har blitt sett ut av vittige sjeler, som neppe var klar over at dei brakte hagen i mental ubalanse. Åtvaringa frå hagemakar og zenmunk Shunmyo Masuno var klar: Ingen fiskar i dammen. Til vinteren skal fiskane inn. Men kvar? Kanskje på peishylla til Torbjørn Dall-Larsen?
- Nei, vi får sjå om ikkje fiskane kan svømme rundt ein plass inne på BB-bygget.

Studvest
følger saken:

Kvalitets-
reformen

Siste artikkel:
20. august 2003
Antall artikler: 36

Lånekassen

Siste artikkel:
11. september 2002
Antall artikler: 11