 |
Linux. Trond Bjørstad og Thomas Tjøstheim bruker
Linux i staden for Microsoft Windows til å gjere hovudfagsoppgåva
si i informatikk. UiB bruker ein million årleg på
å kjøpe program frå Microsoft.
|
Store delar av det offentlege Noreg nyttar programvare
frå Microsoft. Slik tener Microsoft gode pengar, berre frå
universiteta i Noreg kom det i fjor inn kring 5,5 millionar
kroner. I Bergen brukte utdanningsinstitusjonane til saman
godt over halvanna million. Men alternativa fins. Dersom
du bruker Linux som operativsystem og Open Office eller
Star Office til teksthandsaming, presentasjonar og rekneark,
vil du spare mykje. Det er gratis å bruke programma, og
du kan laste dei ned frå internett.
– Lisenskostnadane skal ikkje overdrivast, seier IT-direktør
ved UiB, Tor Bu, og nemner at driftskostnaden vil vere den
same med gratis programvare. Til Studvest opplyser Per Bruvold,
overingeniør ved UiBs Kontor for budsjett og innkjøp, at
det årleg vert brukt kring ein million kroner til å lisensiere
og kjøpe inn programvare frå Microsoft. Også Nils H. Netteland,
IT-sjef ved NHH, bidrar til Microsofts pengepung.
– Vi liker ikkje monopoltilstandar, men kostnadane ved å
legge om til Linux vil vere så store at vi vil halde på
Microsoft i uoverskodeleg framtid, trur han. NHH betalte
gjennom si campusavtale 225.000 kroner for fjoråret til
Microsoft.
Open kjelde
Men UiB ser likevel ideologiske grunnar til å gå over til
gratisprogramma. Mange av dei har såkalla open kjeldekode,
som gjer at dokumenta ikkje på same måte er avhengige av
eit mor-program som til dømes Microsoft Word.
– Vi ynskjer overgong til program med open kjeldekode, slik
den nye IKT-strategien fortel om, seier IT-direktør Bu.
Eit prøveprosjekt skal vise om det er mogleg for Universitetet
å ha pc-anlegg med Linux som operativsystem. Men behovet
for den kjende programvaren meiner Bu er der:
– Det er tydeleg at Microsoft Office er naudsynt. Særleg
i administrative krinsar har det vore ynskja å ha dette.
Men vi ser at Linux kjem tyngre og tyngre inn på marknaden.
Til mange kjem vi til å gje valet mellom Microsoft-produkt
og gratisprogram. Ved NTNU er haldninga meir tilbakehalden.
– Vi har endå ikkje vald å satse på program med open kjeldekode,
seier Roar Aspli, IT-sjef ved det universitetet som i størst
grad har IT som satsingsområde.
– Ei stund vidare vil vi ha mest Windows blant brukarklientane,
opplyser han, og medgir at NTNU er meir tilbakehaldne på
feltet enn UiB.
– Liker Linux
For hovudfagstudentane ved Institutt for informatikk ved
UiB er Linux standard. Thomas Tjøstheim og Trond Bjørstad
er ferdige med hovudfag i datatryggleik og kodeteori til
sommaren. Dei er positive til å bruke Linux, men er langt
frå heilomvende.
– Linux er meir knotete, og i nokre høve mindre brukarvennleg.
Men jamt over er Linux bra å bruke, seier Trond Bjørstad,
og legg til:
– Linux er mykje meir driftssikkert enn Windows. Tjøstheim
er òg positiv til å nytte Linux.
– Det er meir jordnært, grafisk sett, og er enkelt og greitt
å bruke. Du har valet mellom å bruke kommandolinje og grafisk
grensesnitt. Til fagleg bruk føretrekk eg Linux. Likevel
har begge Windows installert på maskinene sine heime. Bjørstad
har prøvd å byte til Linux, men har ikkje kome langt. Til
det er Linux for tungvint å innstille.
– Men når Linux fyrst er i gong, er det relativt enkelt
å bruke, meiner begge.
Nekta Linux av HF
Bernt Øyvind Thorvaldsen, tilsett ved Nordisk institutt,
vart nekta å nytte gratisoperativsystemet Linux på kontoret
sitt av Historisk-filosofisk fakultet sin IT-seksjon. Årsaka
vart oppgjeven å vere tryggleiksmessige omsyn.
- Det er fint å kunne bruke det datamiljøet ein sjølv trivst
best med. Sjølv er eg van med både Windows og Linux, men
føretrekk Linux av både teknologiske og ideologiske grunnar,
seier Thorvaldsen. Då han kontakta IT-seksjonen ved fakultetet,
fekk han melding om at han ikkje kunne få Linux installert
av tryggleiksomsyn. Noko Thorvaldsen reagerte på sidan Linux
er rekna for å vere vel så sikkert som Windows. At UiB set
i gong eit prøveprosjekt om utvida bruk av Linux, er han
glad for:
– Eg ser fram til at UiB kjem fram til ein strategi der
ein sjølv kan velje kva operativsystem ein vil nytte.
Arbeidskrevjande
– Vi ynskjer ikkje at brukaren sjølv skal installere og
vedlikehalde operativsystem. Det er helst vi som skal installere
programvare, og då må vi ha ein effektiv måte å distribuere
det på. For tida har vi diverre ikkje det, orsakar Magne
Bergland, leiar ved HF sin IT-seksjon. Han avventar resultatet
frå prøveprosjektet om alternativ plattform, og trur HF
sine brukarar vil få nytte Linux som alternativ alt om få
månader.
– Å gjere unntak er ekstremt arbeidskrevjande. Vi såg oss
ikkje i stand til å gje Thorvaldsen ein annan plattform
no.
