Plussgrader og is på bilruta?

Spør meteorologen!

Foto: Marit Hommedal

• I dag er det statsmeteorolog Merete Øiestad som svarer.
• Send dine værspørsmål til yrmeteorologen@met.no

Nattefrost har fått mange av yr.no sine bilkøyrande lesarar til å undre seg:

– Hvorfor legger det seg is på bilrutene selv om temperaturen er over null? spør Tore Kallested.

– Hvorfor blir frontruta på en bil som står nær et hus ikke iset, mens bakruta som står lengre unna blir full av is? spør Håvard Flakne og Harald Harnang.

Her er svaret frå meteorologen:

Kaldast på bakken

Når det legg seg is på ei bilrute, er temperaturen i bilruta null grader eller under. Men temperaturen som eit termometer i to meters høgde måler, kan vere over null grader.

Faktisk kan temperaturforskjellen frå bakken og opp til to meter bli fleire grader.

Ein typisk situasjon er ei natt med klarver og utan vind. Bakken og andre gjenstandar sender ut meir varme (langbølga stråling) enn dei mottek og blir dermed avkjølt.

Lufta nær bakken blir avkjølt nedanfrå slik at lufttemperaturen heilt nede ved bakken blir lågare enn temperaturen i to meter. Vi har det vi kallar ein bakkeinversjon, altså at temperaturen stig med høgda, frå bakken og oppover.

• Les om inversjon i Met Lex

Vegger og tak isolerer

Nokre gongar kan vi sjå at ein bil som står under open himmel, får eit islag på rutene medan ein bil som står under ein open carport ikkje har is på rutene.

Tilsvarande kan den delen av ein bil som står nær ein husvegg, eit tre eller eit gjerde vere isfri medan resten av bilen har is på rutene.

Taket i carporten vil virke som eit isolasjonslag. Alle ting sender ut stråling avhengig av temperaturen sin. Taket i ein open carport vil dermed sende langbølga stråling til bilen og bilen til taket. Dette reduserer avkjølinga av bilruta.

Helsing Merete

Les meir: Spør meteorologen!